Electrophysiology CINRE, hospital BORY
Migotanie Przedsionków: Wytyczne (2026) Kompendium / 5.2 Terminologia migotania przedsionków

Terminologia migotania przedsionków


Migotanie przedsionków (MP) w praktyce klinicznej najczęściej klasyfikuje się według epizodów i choroby zastawkowej jako:

  • Nowo rozpoznane MP (data pierwszego udokumentowania MP w EKG)
  • Napadowe MP
  • Przetrwałe MP
  • Utrwalone MP
  • Zastawkowe MP (zastawka mechaniczna lub zwężenie zastawki mitralnej – umiarkowane lub ciężkie)
Schemat napadowego migotania przedsionków przedstawiający naprzemienne epizody migotania przedsionków i rytmu zatokowego u pacjentów objawowych i bezobjawowych.

W praktyce klinicznej oraz w publikacjach stosuje się również dodatkowe określenia związane z MP. Poniższa tabela podsumowuje terminologię najczęściej używaną w odniesieniu do MP.

Terminologia migotania przedsionków w zależności od kontekstu klinicznego
Kliniczne MP
  • MP udokumentowane w EKG, niezależnie od tego, czy pacjent jest objawowy czy bezobjawowy.
  • Innymi słowy, u pacjenta stwierdzono MP w zapisie EKG.
Bezobjawowe MP
  • Pacjent ma kliniczne MP udokumentowane w EKG, ale nie zgłasza żadnych objawów sugerujących MP.
  • Innymi słowy, MP jest udokumentowane w EKG, ale pacjent subiektywnie go nie odczuwa.
Nieme MP
  • „Nieme” oznacza „ciche” MP.
  • Pacjent ma MP, ale nie jest tego świadomy, ponieważ przebiega bezobjawowo i nigdy nie zostało uchwycone w EKG.
  • Jest to niebezpieczne, ponieważ pacjent nie otrzymuje leczenia MP i jest narażony na udar mózgu.
  • Nieme MP występuje u około 10 % pacjentów.
Skąpoobjawowe MP
  • „Oligo” w medycynie oznacza „niewiele” lub „rzadkie objawy”.
  • Pacjent ma łagodne lub nieswoiste objawy (zmęczenie, osłabienie, zmniejszoną tolerancję wysiłku).
  • MP może być udokumentowane w EKG – pacjent wie, że ma MP.
    • lub nie jest udokumentowane w EKG – pacjent nie jest świadomy, że ma MP.
  • Skąpoobjawowe MP nieudokumentowane w EKG (pacjent nie jest świadomy MP) jest niebezpieczne, podobnie jak nieme MP, ponieważ pacjent nie otrzymuje leczenia i jest narażony na udar mózgu.
Utajone MP
  • „Utajone” w medycynie oznacza „ukryte”.
  • Termin utajone MP najczęściej stosuje się w kontekście udaru kryptogennego; „kryptogenny” oznacza o niejasnym pochodzeniu.
  • Jeżeli u pacjenta wystąpi udar kryptogenny, najbardziej prawdopodobną przyczyną jest nieme MP.
  • Wówczas rozpoczyna się ukierunkowaną diagnostykę w kierunku MP.
  • Jeżeli w kontekście udaru kryptogennego zostanie następnie potwierdzone MP, określa się je jako utajone MP.
Izolowane MP
  • Izolowane MP oznacza „MP izolowane”.
  • MP u pacjenta bez czynników ryzyka:
    • wiek <60 lat oraz
    • wynik w skali CHA2DS2-VA = 0
Kardiomiopatia indukowana tachykardią
  • Jeżeli pacjent ma MP, szczególnie przetrwałe lub utrwalone, przez kilka miesięcy do lat może dojść do:
    • poszerzenia jam serca (szczególnie lewego przedsionka i lewej komory) oraz
    • obniżenia frakcji wyrzutowej <40 %
  • Poszerzenie jam serca jest odwracalne; jeżeli MP zostanie wyeliminowane, wymiary serca ulegają poprawie w ciągu około 3 miesięcy.
  • Kardiomiopatia ta może również wystąpić w innych utrzymujących się tachyarytmiach (trzepotanie przedsionków, tachykardia przedsionkowa).
Tachy MP
  • MP z częstością komór >100/min.
  • Przy częstości >150/min często dochodzi do niestabilności hemodynamicznej.
Schemat migotania przedsionków wyzwalanego, z epizodami indukowanymi przez alkohol i następowym powrotem do rytmu zatokowego.
Terminologia migotania przedsionków w zależności od czasu trwania i początku
MP o świeżym początku
  • MP, w którym na podstawie objawów zakłada się czas trwania <24 godziny. Na przykład pacjent zgłasza się do poradni z powodu kołatania serca trwającego od 5 godzin.
  • Nigdy jednak nie można mieć 100 % pewności, że MP trwa <24 godziny, ponieważ pacjent mógł mieć bezobjawowe epizody przez miesiące (nieme MP).
  • Termin ten stosuje się w kontekście kardiowersji (elektrycznej lub farmakologicznej) do rytmu zatokowego.
  • Jeżeli czas trwania MP wynosi <24 godziny, można wykonać kardiowersję bez istotnego ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych.
    • Niemniej jednak nigdy nie można tego stwierdzić z absolutną pewnością.
Wczesne MP
  • Wczesne MP oznacza „niedawno rozpoznane MP”.
  • MP trwające <1 rok.
  • Może być napadowe lub przetrwałe.
MP wyzwalane
  • MP występujące po wyraźnym, możliwym do zidentyfikowania czynniku wyzwalającym, np. alkohol, kawa, napoje energetyczne, stres.
  • Po eliminacji czynnika wyzwalającego większość epizodów MP ustępuje.
MP ustępujące samoistnie
  • Epizod MP ustępuje samoistnie, zwykle w ciągu 48 godzin.
  • Pacjent może, ale nie musi, otrzymywać przewlekłe leczenie farmakologiczne.
  • Najczęściej dotyczy napadowego MP.
  • Czasami określane jako MP przerywane.
MP przerywane
  • Odnosi się do MP ustępującego samoistnie.
  • Termin stosowany bardzo rzadko.
MP nieustępujące samoistnie
  • MP, które nie ustępuje samoistnie.
  • Zwykle trwa >7 dni.
  • W celu zakończenia epizodu konieczna jest interwencja (kardiowersja farmakologiczna lub elektryczna).
Obciążenie MP
  • „Burden” oznacza obciążenie MP.
  • Określa procent czasu spędzonego w MP w zdefiniowanym okresie.
  • Najczęściej oceniane na podstawie 24-godzinnego Holtera EKG lub urządzeń wszczepialnych (rejestrator pętlowy, stymulator).
  • Na przykład: w 24-godzinnym zapisie Holtera pacjent ma rytm zatokowy oraz napady MP trwające łącznie 5 godzin. Obciążenie MP wynosi zatem około 20 %.
  • Obciążenie MP jest oceniane dokładniej przy użyciu urządzeń wszczepialnych, które stale rejestrują aktywność elektryczną serca, np. przez 3 miesiące.

W praktyce klinicznej oraz w publikacjach często używa się następujących określeń:

  • AHRE
  • Device-detected AHRE
  • Subclinical AF
  • Wszystkie trzy terminy są synonimami i oznaczają to samo.
Zapis przedsionkowego epizodu wysokiej częstości (AHRE) wykrytego przez wszczepione urządzenie kardiologiczne jako przejaw subklinicznego migotania przedsionków.
Terminologia migotania przedsionków i CIED (wszczepialne elektroniczne urządzenia sercowe)
AHRE
(Atrial High Rate Episodes)
  • Epizod tachyarytmii przedsionkowej trwający >5 min z częstością >170/min.
  • Rozpoznawany przy użyciu CIED (Cardiac Implantable Electronic Devices) wyposażonych w elektrodę przedsionkową rejestrującą aktywność elektryczną przedsionków (nie jest to EKG powierzchniowe). Do urządzeń tych należą:
    • Stymulator (PCM)
    • Kardiowerter-defibrylator (ICD)
    • Urządzenie do terapii resynchronizującej (CRT)
  • Za pomocą elektrody przedsionkowej urządzenia te wykrywają jedynie wysoką częstość przedsionkową; ich zdolność różnicowania jest jednak mniejsza niż w przypadku EKG powierzchniowego. AHRE może odpowiadać:
    • tachykardii przedsionkowej
    • trzepotaniu przedsionków
    • migotaniu przedsionków
Device-detected AHRE
  • AHRE bywa określane jako device-detected AHRE, ponieważ może być wykrywane wyłącznie przez urządzenia wszczepialne (PCM, ICD, CRT).
  • Device-detected AHRE bywa nieprawidłowo określane jako device-detected AF, ponieważ nie musi oznaczać MP.
Subclinical AF
  • Subclinical AF oznacza, że „prawdopodobnie jest to MP”.
    • Kliniczne MP oznacza, że MP zostało jednoznacznie potwierdzone, ponieważ jest udokumentowane w EKG.
  • Odnosi się do epizodu AHRE wykrytego przez CIED.
  • AHRE nie musi oznaczać MP; może to być tachykardia przedsionkowa lub trzepotanie przedsionków.
  • Jeżeli podczas AHRE nie ma dokumentacji EKG, epizodu nie można jednoznacznie rozpoznać jako MP.
  • W praktyce klinicznej nie ma jednolitej zgody co do terminologii MP; dlatego niektóre terminy są stosowane zamiennie. Najczęściej mylone są:
    • Bezobjawowe MP – Nieme MP – Utajone MP
    • Subclinical AF – AHRE – Device-detected AHRE – Utajone MP
    • Napadowe MP – MP ustępujące samoistnie – MP przerywane
    • Przetrwałe MP – MP nieustępujące samoistnie
Terminologia migotania przedsionków w praktyce klinicznej Klasa

Najczęściej stosowana terminologia MP w praktyce klinicznej:

  • Kliniczne MP
  • Subclinical AF (AHRE)
  • Bezobjawowe MP
  • Nieme MP
  • MP o świeżym początku
  • MP wyzwalane
  • Obciążenie MP
  • Kardiomiopatia indukowana tachykardią
I

W praktyce najwyższe ryzyko dotyczy pacjentów z niemym MP. Pacjenci ci nie mają specyficznych objawów sugerujących MP.

Pacjenci z niemym MP nie otrzymują leczenia przeciwkrzepliwego i mogą rozwinąć udar niedokrwienny mózgu. Ryzyko udaru można ocenić za pomocą skali CHA2DS2-VA.


Niniejsze wytyczne są nieoficjalne i nie stanowią oficjalnych wytycznych wydanych przez żadne profesjonalne towarzystwo kardiologiczne. Służą wyłącznie celom edukacyjnym i informacyjnym.

Peter Blahut, MD

Peter Blahut, MD (Twitter(X), LinkedIn, PubMed)