Terminologia migotania przedsionków
Migotanie przedsionków (MP) w praktyce klinicznej najczęściej klasyfikuje się według epizodów i choroby zastawkowej jako:
- Nowo rozpoznane MP (data pierwszego udokumentowania MP w EKG)
- Napadowe MP
- Przetrwałe MP
- Utrwalone MP
- Zastawkowe MP (zastawka mechaniczna lub zwężenie zastawki mitralnej – umiarkowane lub ciężkie)
W praktyce klinicznej oraz w publikacjach stosuje się również dodatkowe określenia związane z MP. Poniższa tabela podsumowuje terminologię najczęściej używaną w odniesieniu do MP.
| Terminologia migotania przedsionków w zależności od kontekstu klinicznego |
| Kliniczne MP |
- MP udokumentowane w EKG, niezależnie od tego, czy pacjent jest objawowy czy bezobjawowy.
- Innymi słowy, u pacjenta stwierdzono MP w zapisie EKG.
|
| Bezobjawowe MP |
- Pacjent ma kliniczne MP udokumentowane w EKG, ale nie zgłasza żadnych objawów sugerujących MP.
- Innymi słowy, MP jest udokumentowane w EKG, ale pacjent subiektywnie go nie odczuwa.
|
| Nieme MP |
- „Nieme” oznacza „ciche” MP.
- Pacjent ma MP, ale nie jest tego świadomy, ponieważ przebiega bezobjawowo i nigdy nie zostało uchwycone w EKG.
- Jest to niebezpieczne, ponieważ pacjent nie otrzymuje leczenia MP i jest narażony na udar mózgu.
- Nieme MP występuje u około 10 % pacjentów.
|
| Skąpoobjawowe MP |
- „Oligo” w medycynie oznacza „niewiele” lub „rzadkie objawy”.
- Pacjent ma łagodne lub nieswoiste objawy (zmęczenie, osłabienie, zmniejszoną tolerancję wysiłku).
- MP może być udokumentowane w EKG – pacjent wie, że ma MP.
- lub nie jest udokumentowane w EKG – pacjent nie jest świadomy, że ma MP.
- Skąpoobjawowe MP nieudokumentowane w EKG (pacjent nie jest świadomy MP) jest niebezpieczne, podobnie jak nieme MP, ponieważ pacjent nie otrzymuje leczenia i jest narażony na udar mózgu.
|
| Utajone MP |
- „Utajone” w medycynie oznacza „ukryte”.
- Termin utajone MP najczęściej stosuje się w kontekście udaru kryptogennego; „kryptogenny” oznacza o niejasnym pochodzeniu.
- Jeżeli u pacjenta wystąpi udar kryptogenny, najbardziej prawdopodobną przyczyną jest nieme MP.
- Wówczas rozpoczyna się ukierunkowaną diagnostykę w kierunku MP.
- Jeżeli w kontekście udaru kryptogennego zostanie następnie potwierdzone MP, określa się je jako utajone MP.
|
| Izolowane MP |
- Izolowane MP oznacza „MP izolowane”.
- MP u pacjenta bez czynników ryzyka:
- wiek <60 lat oraz
- wynik w skali CHA2DS2-VA = 0
|
| Kardiomiopatia indukowana tachykardią |
- Jeżeli pacjent ma MP, szczególnie przetrwałe lub utrwalone, przez kilka miesięcy do lat może dojść do:
- poszerzenia jam serca (szczególnie lewego przedsionka i lewej komory) oraz
- obniżenia frakcji wyrzutowej <40 %
- Poszerzenie jam serca jest odwracalne; jeżeli MP zostanie wyeliminowane, wymiary serca ulegają poprawie w ciągu około 3 miesięcy.
- Kardiomiopatia ta może również wystąpić w innych utrzymujących się tachyarytmiach (trzepotanie przedsionków, tachykardia przedsionkowa).
|
| Tachy MP |
- MP z częstością komór >100/min.
- Przy częstości >150/min często dochodzi do niestabilności hemodynamicznej.
|
| Terminologia migotania przedsionków w zależności od czasu trwania i początku |
| MP o świeżym początku |
- MP, w którym na podstawie objawów zakłada się czas trwania <24 godziny. Na przykład pacjent zgłasza się do poradni z powodu kołatania serca trwającego od 5 godzin.
- Nigdy jednak nie można mieć 100 % pewności, że MP trwa <24 godziny, ponieważ pacjent mógł mieć bezobjawowe epizody przez miesiące (nieme MP).
- Termin ten stosuje się w kontekście kardiowersji (elektrycznej lub farmakologicznej) do rytmu zatokowego.
- Jeżeli czas trwania MP wynosi <24 godziny, można wykonać kardiowersję bez istotnego ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych.
- Niemniej jednak nigdy nie można tego stwierdzić z absolutną pewnością.
|
| Wczesne MP |
- Wczesne MP oznacza „niedawno rozpoznane MP”.
- MP trwające <1 rok.
- Może być napadowe lub przetrwałe.
|
| MP wyzwalane |
- MP występujące po wyraźnym, możliwym do zidentyfikowania czynniku wyzwalającym, np. alkohol, kawa, napoje energetyczne, stres.
- Po eliminacji czynnika wyzwalającego większość epizodów MP ustępuje.
|
| MP ustępujące samoistnie |
- Epizod MP ustępuje samoistnie, zwykle w ciągu 48 godzin.
- Pacjent może, ale nie musi, otrzymywać przewlekłe leczenie farmakologiczne.
- Najczęściej dotyczy napadowego MP.
- Czasami określane jako MP przerywane.
|
| MP przerywane |
- Odnosi się do MP ustępującego samoistnie.
- Termin stosowany bardzo rzadko.
|
| MP nieustępujące samoistnie |
- MP, które nie ustępuje samoistnie.
- Zwykle trwa >7 dni.
- W celu zakończenia epizodu konieczna jest interwencja (kardiowersja farmakologiczna lub elektryczna).
|
| Obciążenie MP |
- „Burden” oznacza obciążenie MP.
- Określa procent czasu spędzonego w MP w zdefiniowanym okresie.
- Najczęściej oceniane na podstawie 24-godzinnego Holtera EKG lub urządzeń wszczepialnych (rejestrator pętlowy, stymulator).
- Na przykład: w 24-godzinnym zapisie Holtera pacjent ma rytm zatokowy oraz napady MP trwające łącznie 5 godzin. Obciążenie MP wynosi zatem około 20 %.
- Obciążenie MP jest oceniane dokładniej przy użyciu urządzeń wszczepialnych, które stale rejestrują aktywność elektryczną serca, np. przez 3 miesiące.
|
W praktyce klinicznej oraz w publikacjach często używa się następujących określeń:
- AHRE
- Device-detected AHRE
- Subclinical AF
- Wszystkie trzy terminy są synonimami i oznaczają to samo.
| Terminologia migotania przedsionków i CIED (wszczepialne elektroniczne urządzenia sercowe) |
AHRE (Atrial High Rate Episodes) |
- Epizod tachyarytmii przedsionkowej trwający >5 min z częstością >170/min.
- Rozpoznawany przy użyciu CIED (Cardiac Implantable Electronic Devices) wyposażonych w elektrodę przedsionkową rejestrującą aktywność elektryczną przedsionków (nie jest to EKG powierzchniowe). Do urządzeń tych należą:
- Stymulator (PCM)
- Kardiowerter-defibrylator (ICD)
- Urządzenie do terapii resynchronizującej (CRT)
- Za pomocą elektrody przedsionkowej urządzenia te wykrywają jedynie wysoką częstość przedsionkową; ich zdolność różnicowania jest jednak mniejsza niż w przypadku EKG powierzchniowego.
AHRE może odpowiadać:
- tachykardii przedsionkowej
- trzepotaniu przedsionków
- migotaniu przedsionków
|
| Device-detected AHRE |
- AHRE bywa określane jako device-detected AHRE, ponieważ może być wykrywane wyłącznie przez urządzenia wszczepialne (PCM, ICD, CRT).
- Device-detected AHRE bywa nieprawidłowo określane jako device-detected AF, ponieważ nie musi oznaczać MP.
|
| Subclinical AF |
- Subclinical AF oznacza, że „prawdopodobnie jest to MP”.
- Kliniczne MP oznacza, że MP zostało jednoznacznie potwierdzone, ponieważ jest udokumentowane w EKG.
- Odnosi się do epizodu AHRE wykrytego przez CIED.
- AHRE nie musi oznaczać MP; może to być tachykardia przedsionkowa lub trzepotanie przedsionków.
- Jeżeli podczas AHRE nie ma dokumentacji EKG, epizodu nie można jednoznacznie rozpoznać jako MP.
|
- W praktyce klinicznej nie ma jednolitej zgody co do terminologii MP; dlatego niektóre terminy są stosowane zamiennie. Najczęściej mylone są:
- Bezobjawowe MP – Nieme MP – Utajone MP
- Subclinical AF – AHRE – Device-detected AHRE – Utajone MP
- Napadowe MP – MP ustępujące samoistnie – MP przerywane
- Przetrwałe MP – MP nieustępujące samoistnie
| Terminologia migotania przedsionków w praktyce klinicznej |
Klasa |
|
Najczęściej stosowana terminologia MP w praktyce klinicznej:
- Kliniczne MP
- Subclinical AF (AHRE)
- Bezobjawowe MP
- Nieme MP
- MP o świeżym początku
- MP wyzwalane
- Obciążenie MP
- Kardiomiopatia indukowana tachykardią
|
I |
W praktyce najwyższe ryzyko dotyczy pacjentów z niemym MP. Pacjenci ci nie mają specyficznych objawów sugerujących MP.
Pacjenci z niemym MP nie otrzymują leczenia przeciwkrzepliwego i mogą rozwinąć udar niedokrwienny mózgu. Ryzyko udaru można ocenić za pomocą skali CHA2DS2-VA.