Atriyal Fibrilasyon Terminolojisi

Atriyal fibrilasyon (AF) klinik pratikte en sık epizodlara ve kapak hastalığına göre şu şekilde sınıflandırılır:

Yeni tanı AF (EKG’de ilk dokümante edilen AF tarihi)
Paroksismal AF
Persistan AF
Kalıcı AF
Kapak kaynaklı AF (mekanik kapak veya mitral stenoz – orta veya ileri derecede)

Semptomatik ve asemptomatik hastalarda atriyal fibrilasyon atakları ile sinüs ritminin dönüşümlü olarak görüldüğü paroksismal atriyal fibrilasyonu gösteren şema.

Klinik pratikte ve yayınlarda AF ile ilişkili ek terimler de kullanılmaktadır. Aşağıdaki tablo, AF ile ilişkili yaygın kullanılan terminolojiyi özetlemektedir.

Klinik Bağlama Göre Atriyal Fibrilasyon Terminolojisi
Klinik AF	Hasta semptomatik veya asemptomatik olsun, EKG’de dokümante edilen AF’yi ifade eder. Basitçe, hastada EKG’de kaydedilmiş AF vardır.
Asemptomatik AF	Hastada EKG’de dokümante edilmiş klinik AF vardır ancak AF’yi düşündüren herhangi bir semptom bildirmez. Başka bir deyişle, AF EKG’de dokümantedir ancak hasta bunu subjektif olarak algılamaz.
Sessiz AF	“Sessiz”, semptomsuz AF anlamına gelir. Hastada AF vardır ancak asemptomatik olduğu ve EKG’de hiç yakalanmadığı için hasta bunun farkında değildir. Tehlikelidir, çünkü hasta AF için tedavi almaz ve inme riski altındadır. Sessiz AF hastaların yaklaşık %10’unda görülür.
Oligosemptomatik AF	Tıpta “oligo” az veya seyrek semptom anlamına gelir. Hastada hafif veya non-spesifik semptomlar vardır (yorgunluk, halsizlik, egzersiz toleransında azalma). AF EKG’de dokümante edilebilir – hasta AF’si olduğunu bilir. veya EKG’de dokümante edilmemiştir – hasta AF’si olduğunun farkında değildir. EKG’de dokümante edilmemiş oligosemptomatik AF (hasta AF’si olduğunun farkında değildir) sessiz AF’ye benzer şekilde tehlikelidir; çünkü hasta tedavi almaz ve inme riski altındadır.
Okült AF	Tıpta “okült” gizli anlamına gelir. Okült AF terimi en sık kriptojenik inme bağlamında kullanılır; “kriptojenik” nedeni belirsiz anlamına gelir. Bir hastada kriptojenik inme geliştiğinde, en olası neden sessiz AF’dir. Bu durumda AF’ye yönelik hedeflenmiş tanısal değerlendirme başlatılır. Kriptojenik inme bağlamında sonradan AF doğrulanırsa, bu durum okült AF olarak adlandırılır.
Lone AF	Lone AF, “izole AF” anlamına gelir. Risk faktörü olmayan hastada görülen AF: Yaş <60 yıl ve CHA₂DS₂-VA skoru = 0
Taşikardiye bağlı kardiyomiyopati	Hastada özellikle persistan veya kalıcı AF olmak üzere aylar–yıllar boyunca AF varsa: kardiyak dilatasyon (özellikle sol atriyum ve ventrikülde) ve azalmış ejeksiyon fraksiyonu <%40 gelişebilir. Bu kardiyak dilatasyon geri dönüşümlüdür; AF ortadan kaldırılırsa kardiyak boyutlar yaklaşık 3 ay içinde düzelir. Bu kardiyomiyopati diğer persistan veya kalıcı aritmilerde de görülebilir (atriyal flutter, atriyal taşikardi).
Tachy AF	Ventrikül hızı >100/dk olan AF. AF hızı >150/dk olduğunda sıklıkla hemodinamik instabilite gelişir.

Alkolle tetiklenen ataklar ve ardından sinüs ritmine dönüşü gösteren tetiklenmiş atriyal fibrilasyon şeması.

Süre ve Başlangıca Göre Atriyal Fibrilasyon Terminolojisi
Yeni başlangıçlı AF	Semptomlara dayanarak sürenin <24 saat olduğu varsayılan AF. Örneğin hasta, 5 saat önce başlayan çarpıntı nedeniyle başvurur. Ancak AF’nin gerçekten <24 saat sürdüğünden %100 emin olmak mümkün değildir; hasta aylar boyunca asemptomatik epizodlar (sessiz AF) yaşamış olabilir. Terim en sık sinüs ritmine kardiyoversiyon (elektriksel veya farmakolojik) bağlamında kullanılır. AF süresi <24 saat ise kardiyoversiyon belirgin tromboembolik risk olmaksızın yapılabilir. Buna rağmen mutlak kesinlik hiçbir zaman sağlanamaz.
Erken AF	Erken AF, “yakın zamanda tanı konmuş AF” anlamına gelir. Süresi <1 yıl olan AF. Paroksismal veya persistan olabilir.
Tetiklenmiş AF	Alkol, kahve, enerji içecekleri, stres gibi belirgin ve tanımlanabilir bir tetikleyici sonrası ortaya çıkan AF. Tetikleyici ortadan kaldırılırsa çoğu AF epizodu düzelir.
Spontan sonlanan AF	AF epizodu spontan olarak, genellikle 48 saat içinde sonlanır. Hasta kronik farmakolojik tedavi alıyor olabilir veya olmayabilir. En sık paroksismal AF’dir. Bazen intermittan AF olarak da adlandırılır.
İntermittan AF	Spontan sonlanan AF’yi ifade eder. Terim çok nadiren kullanılır.
Spontan sonlanmayan AF	Spontan olarak sonlanmayan AF. Genellikle >7 gün sürer. Sonlandırılması için girişim gerekir (farmakolojik veya elektriksel kardiyoversiyon).
AF yükü	“Burden”, AF yükünü ifade eder. Belirli bir süre içinde AF’de geçirilen zamanın yüzdesini gösterir. En sık 24 saatlik Holter EKG veya implante edilebilir cihazlarla (loop recorder, kalp pili) değerlendirilir. Örneğin: 24 saatlik Holter kaydında hasta sinüs ritmindedir ve toplam 5 saat süren paroksismal AF atakları vardır. Bu durumda AF yükü yaklaşık %20’dir. AF yükü, örneğin 3 ay boyunca sürekli kardiyak elektriksel aktivite kaydı yapan implante cihazlarla daha kesin olarak değerlendirilebilir.

Klinik pratikte ve yayınlarda aşağıdaki terimler sıklıkla kullanılmaktadır:

AHRE
Cihaz tarafından saptanan AHRE
Subklinik AF
Bu üç terim eş anlamlıdır ve aynı kavramı ifade eder.

İmplante edilebilir kardiyak cihaz tarafından saptanan atriyal yüksek hız epizodu (AHRE) kaydı, subklinik atriyal fibrilasyonun bir göstergesi olarak.

Atriyal Fibrilasyon ve CIED (Kardiyak İmplante Edilebilir Elektronik Cihazlar) Terminolojisi
AHRE (Atrial High Rate Episodes)	Süresi >5 dakika ve hızı >170/dk olan atriyal taşiaritmi epizodu. Atriyal elektriksel aktiviteyi algılayan atriyal elektrotu bulunan CIED (Kardiyak İmplante Edilebilir Elektronik Cihazlar) ile tanımlanır (yüzey EKG’si değildir). Bu cihazlar şunlardır: Kalp pili (PCM) Defibrilatör (ICD) Kardiyak resenkronizasyon tedavi cihazı (CRT) Atriyal elektrot aracılığıyla bu cihazlar yalnızca yüksek atriyal hızları saptar; ancak ayırt edici özellikleri yüzey EKG’sine göre daha düşüktür. AHRE şu durumları temsil edebilir: atriyal taşikardi atriyal flutter atriyal fibrilasyon
Cihaz tarafından saptanan AHRE	AHRE, yalnızca implante edilebilir cihazlar (PCM, ICD, CRT) ile saptanabildiği için bazen cihaz tarafından saptanan AHRE olarak adlandırılır. Cihaz tarafından saptanan AHRE bazen yanlış olarak cihaz tarafından saptanan AF şeklinde adlandırılır; oysa her zaman AF’yi temsil etmez.
Subklinik AF	Subklinik AF, “muhtemelen AF” anlamına gelir. Klinik AF, EKG’de dokümante edildiği için kesin olarak doğrulanmış AF’dir. CIED tarafından saptanan bir AHRE epizodunu ifade eder. AHRE her zaman AF’yi temsil etmez; atriyal taşikardi veya atriyal flutter olabilir. AHRE sırasında EKG dokümantasyonu yoksa epizod kesin olarak AF olarak tanımlanamaz.

Klinik pratikte AF terminolojisi konusunda tam bir birlik yoktur; bu nedenle bazı terimler birbirinin yerine kullanılmaktadır. En sık karıştırılan terimler şunlardır:

Asemptomatik AF – Sessiz AF – Okült AF
Subklinik AF – AHRE – Cihaz tarafından saptanan AHRE – Okült AF
Paroksismal AF – Spontan sonlanan AF – İntermittan AF
Persistan AF – Spontan sonlanmayan AF

Klinik Pratikte Atriyal Fibrilasyon Terminolojisi

Sınıf

Klinik pratikte en sık kullanılan AF terminolojisi:

Klinik AF
Subklinik AF (AHRE)
Asemptomatik AF
Sessiz AF
Yeni başlangıçlı AF
Tetiklenmiş AF
AF yükü
Taşikardiye bağlı kardiyomiyopati

Pratikte en yüksek riskli hastalar sessiz AF’li olanlardır. Bu hastalarda AF’yi düşündüren spesifik semptomlar yoktur.

Sessiz AF’li hastalar antikoagülasyon tedavisi almamaktadır ve iskemik inme gelişebilir. İnme riski CHA₂DS₂-VA skoru ile hesaplanabilir.