Skala CHA₂DS₂-VA i ryzyko udaru mózgu w migotaniu przedsionków
Najwięcej danych klinicznych jest dostępnych dla skali CHA2DS2-VASc.
- w której płeć żeńska jest jednym z parametrów jako czynnik ryzyka.
- Jednak płeć żeńska jest czynnikiem ryzyka w starszym wieku > 65 lat (głównie z powodu zmian hormonalnych).
- pozostaje też pytanie, jaką płeć należy uwzględniać u pacjenta po transpłciowej hormonalnej i chirurgicznej tranzycji do płci przeciwnej.
- Dlatego od 2024 roku zaczęto stosować skalę CHA2DS2-VA,
- w której usunięto płeć żeńską jako czynnik ryzyka.
Ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych (TE) i udaru mózgu jest niemal identyczne,
- niezależnie od tego, czy oblicza się je za pomocą skali CHA2DS2-VASc czy CHA2DS2-VA.
| Skala CHA2DS2-VA |
| Parametr |
Kryteria (musi być spełnione co najmniej 1 kryterium) |
Punkty |
Chronic heart failure (Przewlekła niewydolność serca) |
- Objawy lub parametry niewydolności serca
- niezależnie od frakcji wyrzutowej (HFrEF, HFmrEF, HFpEF).
|
1 |
Hypertension (Nadciśnienie tętnicze) |
- Stosowanie leków hipotensyjnych
- Ciśnienie tętnicze > 140/90 mmHg
- (co najmniej 3 pomiary domowe w odstępach ≥ 1 dzień)
|
1 |
Age (≥ 75 years) (Wiek ≥ 75 lat) |
|
2 |
Diabetes mellitus (Cukrzyca) |
- Cukrzyca typu 1 lub typu 2
- Stężenie glukozy w osoczu na czczo > 7 mmol/l
- HbA1c > 6,5 %
- Przypadkowe stężenie glukozy w osoczu > 11 mmol/l
|
1 |
Stroke (Udar) |
- Udar niedokrwienny mózgu
- Przemijający napad niedokrwienny
- Powikłania zakrzepowo-zatorowe
|
2 |
Vascular disease (Choroba naczyniowa) |
- Choroba wieńcowa
- Dławica piersiowa
- Po zawale mięśnia sercowego
- Po rewaskularyzacji wieńcowej
- Angiografia wieńcowa w TK (> 50 % zwężenia)
- Dodatni test wysiłkowy
- Choroba tętnic obwodowych
- Chromanie przestankowe
- Po rewaskularyzacji
- Choroba aorty
- Po interwencji w obrębie aorty
- Blaszka miażdżycowa w aorcie (≥ 4 mm)
|
1 |
Age (65–74 years) (Wiek 65–74 lata) |
|
1 |
Udar niedokrwienny mózgu (IS)
- jest głównym parametrem statystycznym wykorzystywanym przy opracowywaniu skal oceny ryzyka zakrzepowo-zatorowego w migotaniu przedsionków (MP).
- Udar niedokrwienny mózgu powoduje objawy u pacjenta, które są diagnozowane przez system opieki zdrowotnej i mogą być powiązane z MP.
- Inne zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, na przykład:
- krwiomocz, niedokrwienie kończyny dolnej lub dławica piersiowa, są trudniejsze do powiązania przez system opieki zdrowotnej z MP.
- Dlatego pojęcie ryzyka zakrzepowo-zatorowego w MP na ogół odnosi się do ryzyka zatorowego udaru niedokrwiennego mózgu.
|
Migotanie przedsionków i ryzyko udaru mózgu według skali CHA2DS2-VA (1 rok)
|
| Skala CHA2DS2-VA |
Ryzyko udaru mózgu (bez NOAC) |
Ryzyko udaru mózgu (z NOAC) |
| 0 | 0,5 % | 0,2 % |
| 1 | 1,5 % | 0,5 % |
| 2 | 3 % | 1,0 % |
| 3 | 5 % | 1,8 % |
| 4 | 7 % | 2,6 % |
| 5 | 11 % | 3,9 % |
| 6 | 14 % | 5,4 % |
| 7 | 15 % | 5,1 % |
| 8 | 19 % | 6,8 % |
Istnieje konsensus, że leczenie przeciwkrzepliwe (OAC) w MP jest wskazane,
- jeśli ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych (udar niedokrwienny mózgu) wynosi > 1–2 % rocznie.
W leczeniu przeciwkrzepliwym (OAC) w MP obowiązują następujące wyjątki:
- OAC (preferencyjnie NOAC lub warfaryna) jest zawsze wskazane niezależnie od punktacji w skali CHA2DS2-VA, jeśli pacjent ma:
- Kardiomiopatię przerostową
- Amyloidozę serca
- OAC (zawsze warfaryna) jest zawsze wskazane niezależnie od punktacji w skali CHA2DS2-VA, jeśli pacjent ma:
- Zwężenie zastawki mitralnej (umiarkowane lub ciężkie)
- Zastawkę mechaniczną.
| Powikłania zakrzepowo-zatorowe (udar niedokrwienny mózgu) i migotanie przedsionków |
Klasa |
Doustne leczenie przeciwkrzepliwe u pacjentów z MP jest wskazane zgodnie ze skalą CHA2DS2-VA,
- niezależnie od tego, czy MP jest napadowe, przetrwałe, utrwalone, objawowe czy bezobjawowe.
|
I |
| Doustne leczenie przeciwkrzepliwe jest zalecane u pacjentów z MP i punktacją w skali CHA2DS2-VA ≥ 2. |
I |
| Doustne leczenie przeciwkrzepliwe należy rozważyć u pacjentów z MP i punktacją w skali CHA2DS2-VA = 1. |
IIa |
Doustne leczenie przeciwkrzepliwe (preferencyjnie NOAC) jest wskazane u wszystkich pacjentów niezależnie od punktacji w skali CHA2DS2-VA z
- kardiomiopatią przerostową lub
- amyloidozą serca
|
I |
Warfaryna jako leczenie przeciwkrzepliwe jest wskazana u wszystkich pacjentów niezależnie od punktacji w skali CHA2DS2-VA z
- zastawką mechaniczną lub
- zwężeniem zastawki mitralnej (umiarkowanym lub ciężkim)
|
I |
| Doustne leczenie przeciwkrzepliwe można rozważyć u pacjentów z subklinicznym MP (z wykrytym AHRE). |
IIb |
| Zaleca się regularną ponowną ocenę punktacji w skali CHA2DS2-VA (co 6–12 miesięcy) lub w razie zmiany stanu pacjenta (osiągnięcie 65. roku życia, rozwój nadciśnienia tętniczego, cukrzycy itp.). |
I |
AHRE (Atrial High Rate Episodes)
- są rozpoznawane za pomocą CIED (Cardiac Implantable Electronic Devices),
- które posiadają elektrodę przedsionkową rejestrującą aktywność elektryczną przedsionków.
- AHRE to epizod tachyarytmii przedsionkowej trwający > 5 min i o częstości > 170/min.
- AHRE wykryte przez elektrodę przedsionkową CIED mogą odpowiadać:
- trzepotaniu przedsionków, częstoskurczowi przedsionkowemu, migotaniu przedsionków.