Electrophysiology CINRE, hospital BORY
Migotanie Przedsionków: Wytyczne (2026) Kompendium / 14.1 Ablacja migotania przedsionków – zasada i metody

Ablacja migotania przedsionków – zasada i metody


Ablacja oznacza usunięcie lub dezaktywację tkanki przy użyciu ciepła, zimna lub innego źródła energii.

  • W kardiologii stosuje się trzy metody ablacji migotania przedsionków (MP) oraz innych arytmii:
    • Ablacja prądem o częstotliwości radiowej – zniszczenie mięśnia sercowego za pomocą ciepła
    • Krioablacja – zniszczenie mięśnia sercowego przez zamrażanie
    • Ablacja impulsowym polem elektrycznym – zniszczenie mięśnia sercowego za pomocą impulsów elektrycznych
Schemat porównujący metody ablacji cewnikowej migotania przedsionków, w tym krioablację, ablację prądem o częstotliwości radiowej oraz ablację polem impulsowym, z odmiennymi mechanizmami tworzenia zmian w mięśniu przedsionków.
Ablacja migotania przedsionków – metody (porównanie podstawowe)
Ablacja prądem o częstotliwości radiowej
  • Zasada: Końcówka cewnika jest podgrzewana (~50 °C).
  • Metodologia: Ogniska ablacyjne tworzone są punkt po punkcie wokół każdej żyły płucnej.
  • Czas zabiegu: 90–180 min.
  • Powikłania: Przetoka przedsionkowo-przełykowa, uszkodzenie nerwu przeponowego, zwężenie żył płucnych.
Krioablacja
  • Zasada: Cewnik posiada balon na końcu, który wprowadza się do żyły płucnej w okolicy jej ujścia.
  • Metodologia: Balon w ujściu każdej żyły jest zamrażany (~ −50 °C).
  • Czas zabiegu: ~60 min.
  • Powikłania: Uszkodzenie nerwu przeponowego.
Ablacja impulsowym polem elektrycznym
  • Zasada: Cewnik jest rozwijany w części dystalnej w kształt „kuli” lub „kwiatu” w ujściu żyły płucnej.
  • Metodologia: Elektrody na cewniku dostarczają krótkie impulsy elektryczne (elektroporacja).
  • Czas zabiegu: ~60 min.
  • Powikłania: Minimalne, praktycznie brak.
Schemat porównujący napadowe i przetrwałe migotanie przedsionków, przedstawiający różnice w rozmieszczeniu ognisk arytmogennych w mięśniu przedsionków oraz odpowiadające im cechy w zapisie EKG.

Ablacja MP i izolacja żył płucnych

  • MP początkowo ma charakter napadowy i pochodzi (w 90%) z okolicy ujść żył płucnych, gdzie w bliskim sąsiedztwie zlokalizowany jest zarówno wyzwalacz, jak i substrat arytmii.
    • Impulsy elektryczne z ujść żył płucnych, z aktywowanego substratu, szerzą się do lewego przedsionka.
    • Początkowo mechanizm ten manifestuje się klinicznie jako napadowe MP.
  • Po kilku latach substrat rozszerza się na inne obszary lewego przedsionka (dach, ściana tylna, cieśń mitralna).
    • Rozszerzony substrat manifestuje się klinicznie jako przetrwałe MP.
  • Izolacja żył płucnych (niezależnie od zastosowanej metody) elektrycznie izoluje zarówno wyzwalacz, jak i substrat w obrębie ujść.
    • Dlatego izolacja żył płucnych jest najbardziej skuteczna w napadowym MP.
  • Jeśli substrat występuje również poza ujściami żył płucnych (przetrwałe MP),
    • wykonuje się bardziej rozległą ablację (dach, ściana tylna, cieśń mitralna, żyła główna górna).
Schemat migotania przedsionków przedstawiający lokalizację wyzwalaczy i substratu arytmogennego w lewym i prawym przedsionku, w tym ujścia żył płucnych, uszko lewego przedsionka oraz ścianę tylną.

Ablacja impulsowym polem elektrycznym (podstawowy przebieg zabiegu)

  1. Do żył udowych w pachwinie wprowadza się koszulki naczyniowe (2 po stronie lewej, 1 po stronie prawej), przez które cewniki są prowadzone przez żyłę główną dolną do prawego przedsionka:
    • Strona lewa: echokardiografia wewnątrzsercowa (ICE), cewnik w zatoce wieńcowej.
    • Strona prawa: igła do nakłucia przegrody międzyprzedsionkowej.
  2. Pod kontrolą ICE wykonuje się nakłucie przegrody międzyprzedsionkowej w obrębie dołu owalnego.
  3. Następnie cewnik ablacyjny wprowadza się przez dół owalny do lewego przedsionka.
  4. Schemat cewnika ablacyjnego podczas ablacji migotania przedsionków, przedstawiający pozycję koszykową i kwiatową stosowaną w izolacji żył płucnych.
  5. Do ablacji impulsowym polem elektrycznym stosuje się dedykowany cewnik,
    • który rozwija się w lewym przedsionku w konfiguracji „kwiatu” z 5 ramionami,
    • każde ramię zawiera 4 elektrody (dodatnie i ujemne).
    • Podczas dostarczania impulsów generowane jest silne pole elektryczne pomiędzy elektrodami dodatnimi i ujemnymi,
      • powodujące ruch jonów i elektronów między elektrodami.
    • Cząstki przenikają przez błony kardiomiocytów i tworzą pory,
      • co określa się mianem elektroporacji, prowadzącej do zniszczenia mięśnia sercowego i substratu arytmogennego.
    Schemat ablacji migotania przedsionków przedstawiający izolację lewej górnej żyły płucnej z umieszczeniem cewnika ablacyjnego w pozycji koszykowej i kwiatowej.
  6. Cewnik jest kolejno pozycjonowany w każdej żyle płucnej, najpierw w konfiguracji owalnej (koszyk), a następnie w konfiguracji „kwiatu”.
    • Impulsy elektryczne dostarczane są w obu konfiguracjach.
  7. Ablacja impulsowym polem elektrycznym jest kardioselektywna:
    • wywołuje nieodwracalną elektroporację kardiomiocytów i substratu arytmogennego,
    • tkanki otaczające (naczynia, nerwy, przełyk) pozostają nienaruszone.
Ablacja migotania przedsionków Klasa
Ablacja impulsowym polem elektrycznym (a nie prądem o częstotliwości radiowej ani krioablacja) jest zalecana jako preferowana metoda ablacji migotania przedsionków. I

Niniejsze wytyczne są nieoficjalne i nie stanowią oficjalnych wytycznych wydanych przez żadne profesjonalne towarzystwo kardiologiczne. Służą wyłącznie celom edukacyjnym i informacyjnym.

Peter Blahut, MD

Peter Blahut, MD (Twitter(X), LinkedIn, PubMed)