Electrophysiology CINRE, hospital BORY
Atriyal Fibrilasyon: Kılavuzlar (2026) Kompendiyum / 9.4 Tetiklenmiş Atriyal Fibrilasyon

Tetiklenmiş Atriyal Fibrilasyon


Tetiklenmiş atriyal fibrilasyon (AF), AF atağının belirgin bir tetikleyicisinin olması anlamına gelir.

  • En sık, hastanın tetikleyiciden hemen sonra yaşadığı semptomlara dayanarak tanınır,
    • ve semptomlar sırasında hasta ECG akıllı saat kullanarak bir EKG kaydeder.
  • Bazen sekonder AF olarak da adlandırılır.
Alkol, kafein, enerji içecekleri ve duygusal stresle tetiklenen atriyal fibrilasyonu ve zaman içinde atriyal fibrilasyon ile sinüs ritmi arasındaki geçişleri gösteren infografik.

En sık AF tetikleyicileri arasında akut kritik veya yüksek riskli durum yer alır.

Sepsis, daha önce AF geçirmemiş hastaların %20–46’sına kadarında AF’ye neden olur.

  • AF daha sonra hastaların %30–50’sine kadarında tekrarlar.

Akut kritik durum

  • Genellikle < 24 saat içinde gelişen, yaşamı tehdit eden akut bir durumdur.
  • Hastalar yoğun bakım ünitesine yatırılmalıdır
Akut kritik durum ve atriyal fibrilasyon (AF) insidansı
Akut kritik durum AF insidansı (%)
Kardiyak cerrahi 30 – 60 %
Akut kalp yetersizliği 25 – 50 %
Sepsis 20 – 46 %
Akut solunum sıkıntısı sendromu (ARDS) 20 – 40 %
İnme 10 – 30 %
Miyokard enfarktüsü (STEMI / NSTEMI) 10 – 22 %
Yoğun bakım hastaları 5 – 25 %
Pulmoner emboli 5 – 15 %
Majör kanama 3 – 5 %

Akut yüksek riskli durum

  • < 24 saat içinde gelişen, hastanın durumunda ani ve belirgin bir değişikliktir.
  • Hastalar genellikle yüksek riskli durumu kendileri tetikler.
Akut yüksek riskli durum ve atriyal fibrilasyon (AF) insidansı
Akut yüksek riskli durum AF insidansı (%)
Alkol fazlalığı 20 – 30 %
Madde kullanımı (kokain, metamfetamin, ekstazi) 5 – 15 %
Aşırı fiziksel efor 2 – 4 %
Aşırı stres 2 – 4 %
Aşırı güneşe maruziyet 1 – 3 %
Aşırı kahve tüketimi 1 – 2 %
Aşırı enerji içeceği tüketimi 1 – 2 %
Madde kullanımı (esrar) 1 – 2 %

Ancak klinik pratikte, tetikleyicinin ortadan kaldırılmasının AF’yi ortadan kaldıracağı genellikle geçerli değildir.

  • Çünkü hastalarda tetikleyici ile ilişkili olmayan AF atakları da sıklıkla vardır,
  • ve AF atakları semptomatik veya asemptomatik olabilir.

Yalnızca bilinen bir tetikleyiciden sonra ortaya çıkan atakları olan tetiklenmiş AF çok nadirdir.

  • AF ataklarının tetikleyiciyle ilişkili olduğunu %100 kesinlikle doğrulamak için,
  • rutin olarak yapılmamakla birlikte bir loop recorder implante etmemiz gerekir.

Bir hastada loop recorder ile tetiklenmiş AF’yi şüphe götürmez biçimde doğrularsak,

  • ve tetikleyicinin ortadan kaldırılmasından sonra (örn. alkol, enerji içecekleri, aşırı fiziksel efor) AF atağı olmazsa,
  • hastada endikasyon varsa başlanmış olan antikoagülasyon tedavisinin kesilmesi düşünülebilir.

Tetiklenmiş AF’nin tedavisi, tetikleyicinin (mümkünse) ortadan kaldırılması ve SKC algoritmasına göre yönetimdir.

  • Ancak klinik pratikte, tetikleyiciyi ortadan kaldırmanın AF’yi ortadan kaldıracağı genellikle geçerli değildir.
  • Yalnızca tetikleyiciden sonra ortaya çıkan AF atakları ortadan kalkar.

Tetiklenmiş ve “standart” AF’nin tromboembolizm riski aynıdır.

  • Çünkü tetiklenmiş AF sıklıkla tetikleyiciyle ilişkili olmayan ve asemptomatik AF ataklarını da içerir.

Tetiklenmiş AF’de antikoagülasyon tedavisi, CHA2DS2-VA skoruna göre endikedir.

Tetiklenmiş atriyal fibrilasyon Sınıf
Tetiklenmiş AF’de antikoagülasyon tedavisi, CHA2DS2-VA skoruna göre endikedir. I
Tetiklenmiş AF şüphesi varsa, semptomlar sırasında EKG akıllı cihazı (EKG saat, EKG’li tansiyon aleti, EKG kartı) ile EKG kaydı alınmalıdır. IIa
Belirgin bir tetikleyici ortadan kaldırılmışsa (alkol fazlalığı, sepsis, stres, enerji içecekleri), antikoagülasyon tedavisinin kesilmesi düşünülebilir. IIb
Tetiklenmiş AF’yi kesin olarak doğrulamak için loop recorder implantasyonu düşünülebilir. IIb

Bu kılavuzlar resmi değildir ve herhangi bir profesyonel kardiyoloji derneği tarafından yayımlanan resmi kılavuzları temsil etmez. Yalnızca eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.

Peter Blahut, MD

Peter Blahut, MD (Twitter(X), LinkedIn, PubMed)