Atriyal Fibrilasyonun Sınıflandırılması

Atriyal fibrilasyon (AF) şu kriterlere göre sınıflandırılır:

Epizodlara göre
Kapak hastalığına göre (mitral stenoz veya mekanik kapak)

Bir epizod, AF’nin kesintisiz devam eden bir dönemidir.

Hastalar AF epizodunu en sık çarpıntı (hızlı kalp atımının fark edilmesi) olarak algılar.

Hastaların %10’unda AF epizodları sırasında semptom görülmez (sessiz AF).

Bir hastada 24 saat içinde 3 atriyal fibrilasyon epizodu olabilir (örneğin 10 dakika, 20 dakika ve 50 dakika süren epizodlar).

Başka bir hastada ayda bir kez AF epizodu görülebilir (her epizod yaklaşık 3 gün sürebilir).

Aynı hastada bazı epizodlar semptomatik, bazıları asemptomatik olabilir.
Hasta şu anda AF epizodu yaşamıyorsa normal sinüs ritmindedir.

Kapak kaynaklı AF, hastada AF ile birlikte aşağıdaki kapak hastalıklarından birinin bulunması anlamına gelir:

mitral stenoz (orta veya ileri derecede) veya
mekanik kapak

Kapak kaynaklı AF olan her hasta, CHA₂DS₂-VA skoru ne olursa olsun,

oral antikoagülasyon tedavisi almalıdır: varfarin, NOAC değil.

Mekanik kapak ve orta ila ciddi mitral darlık varlığında valvüler atriyal fibrilasyonu gösteren illüstrasyon.

Epizodlara ve Kapak Hastalığına Göre Atriyal Fibrilasyonun Sınıflandırılması
Yeni tanı AF	AF’nin EKG’de ilk kez dokümante edildiği tarihi ifade eder; hastanın semptomlarının ne kadar süredir devam ettiğinden bağımsızdır. Hastaların %10’u AF epizodları sırasında asemptomatiktir. Örneğin: hasta 2 yıldır AF epizodları geçirmekte olup bunları fark etmemektedir.
Paroksismal AF	AF epizodu 7 günden kısa sürer. Epizodlar genellikle 48 saat içinde sonlanır. AF epizodu spontan olarak veya girişimle sonlanır: farmakolojik veya elektriksel kardiyoversiyon. Tedavi stratejisi ritim kontrolüdür (sinüs ritminin sürdürülmesi): farmakolojik tedavi, elektriksel kardiyoversiyon veya ablasyon.
Persistan AF	AF epizodu 7 günden uzun sürer. Epizod genellikle spontan sonlanmaz ve sonlandırılması için girişim gerekir: farmakolojik veya elektriksel kardiyoversiyon. Tedavi stratejisi ritim kontrolüdür (sinüs ritminin sürdürülmesi): farmakolojik tedavi, elektriksel kardiyoversiyon veya ablasyon.
Uzun süreli persistan AF	AF epizodu 12 aydan uzun sürer. Tedavi stratejisi yine ritim kontrolüdür (sinüs ritminin sürdürülmesi): farmakolojik tedavi, elektriksel kardiyoversiyon veya ablasyon.
Kalıcı AF	AF epizodu en az 6 ay sürer. Sinüs ritmini yeniden sağlamak için yapılan tekrarlayan girişimler başarısız olmuştur. Hekim, hasta ile birlikte sinüs ritmini yeniden sağlama girişimlerinden vazgeçmiştir. Her hastada en az bir kez sinüs ritmini yeniden sağlama girişimi yapılması prensibi geçerlidir: farmakolojik veya elektriksel kardiyoversiyon ya da ablasyon. Tedavi stratejisi hız kontrolüdür (AF sırasında ventrikül hızının <100/dk olacak şekilde sürdürülmesi): farmakolojik tedavi.
Kapak kaynaklı AF	Aşağıdaki durumlardan birine sahip hastada görülen her türlü AF’yi ifade eder: mekanik kapak veya mitral stenoz (orta veya ileri derecede) CHA₂DS₂-VA skoru ne olursa olsun, bu hastalar her zaman varfarin almalıdır, NOAC değil.

NOAC – Non-vitamin K Oral Antikoagülan (Dabigatran, Rivaroksaban, Apiksaban, Edoksaban)

Klinik pratikte AF en sık; yeni tanı (EKG’de ilk dokümantasyon tarihi), paroksismal, persistan, kalıcı ve kapak kaynaklı olarak sınıflandırılır. Hasta dosyasında kayıt örneği şu şekilde olabilir:

Paroksismal AF (tanı tarihi: 2 Nisan 2022)
Persistan AF (tanı tarihi: 4 Nisan 2020)

Zaman içinde sinüs ritmi ile karşılaştırmalı olarak paroksismal, persistan ve kalıcı atriyal fibrilasyon tiplerini gösteren şema.

Atriyal Fibrilasyonun Sınıflandırılması

Sınıf

Atriyal fibrilasyon; epizodlara ve kapak hastalığına göre şu şekilde sınıflandırılır:

Yeni tanı AF (EKG’de ilk dokümante edilen AF tarihi)
Paroksismal AF
Persistan AF
Kalıcı AF
Kapak kaynaklı AF

(mekanik kapak veya mitral stenoz – orta veya ileri derecede)

AF atriyal yeniden yapılanmaya (remodelling) yol açar; bu nedenle AF zamanla progresyon gösterir:

paroksismal → persistan → kalıcı; bu süreç yıllar içinde gerçekleşir.

Yeterli farmakolojik tedavi ve risk faktörü modifikasyonu başlatıldığında AF progresyonu yavaşlatılabilir.

Yeterli tedavi (farmakolojik tedavi, elektriksel kardiyoversiyon, ablasyon) ve risk faktörü modifikasyonu ile AF’de gerileme görülebilir: persistan → paroksismal AF → sinüs ritmi. Kapsamlı tedaviye rağmen bazı olgularda AF’nin tamamen ortadan kaldırılması mümkün olmayabilir.

Atriyal Fibrilasyon – Epizod Tipine Göre Prevalans
AF Tipi	% oranı
Paroksismal	50 %
Persistan	30 %
Kalıcı	20 %

Paroksismal AF, AF’nin en sık görülen formudur – tüm olguların yaklaşık %50’sini oluşturur.

Paroksismal AF, epizodların 7 günden kısa sürmesi anlamına gelir (en sık 24 saat içinde sonlanır).

Bu tanım oldukça geniştir – paroksismal AF, süre ve sıklık açısından değişken epizodlarla seyredebilir.

Paroksismal AF örnekleri:

Birkaç ayda bir ortaya çıkan ve yalnızca birkaç dakika süren kısa epizodlar.
Günde birkaç kez tekrarlayabilen ve birkaç saat süren daha uzun epizodlar.