Electrophysiology CINRE, hospital BORY
Migotanie Przedsionków: Wytyczne (2026) Kompendium / 1.1 Migotanie przedsionków – Wytyczne (2026) w praktyce

Migotanie przedsionków – Wytyczne (2026) w praktyce

English | 中文 | हिन्दी | Español | Français | العربية | Português | Русский | Deutsch | 日本語 | 한국어 | Italiano | Türkçe | Polski | Slovak


Podstawy i diagnostyka MP

1.1Zapobieganie MP
1.2Diagnostyka MP
1.3Badania przesiewowe w kierunku MP
1.4Objawy MP
1.5Klasyfikacja MP
1.6Terminologia MP
1.7Badania u pacjenta z nowo rozpoznanym MP

Leczenie przeciwkrzepliwe i profilaktyka udaru w MP

2.1Leczenie przeciwkrzepliwe i choroba zakrzepowo-zatorowa w MP
2.2Ryzyko krwawienia i leczenie przeciwkrzepliwe
2.3Zamknięcie uszka lewego przedsionka
2.4ESUS i MP

Szczególne sytuacje kliniczne w MP

3.1Stany ostre i MP
3.2Trzepotanie przedsionków i MP
3.3Zespół wieńcowy i MP
3.4Pooperacyjne MP
3.5Ciąża i MP

Leczenie antyarytmiczne i MP

4.1Leki antyarytmiczne – kontrola częstości rytmu w MP
4.2Leki antyarytmiczne – kontrola rytmu w MP
4.3Leki antyarytmiczne – główne przeciwwskazania

Kardiowersja MP

5.1Kardiowersja MP

Ablacja MP

6.1Ablacja MP
6.2Leczenie przeciwkrzepliwe i ablacja MP
Infografika kluczowych słowackich zaleceń dotyczących migotania przedsionków, obejmująca ablację cewnikową, leczenie przeciwzakrzepowe, monitorowanie EKG oraz klasy I, IIa, IIb i III.

Niniejsze wytyczne są nieoficjalne i nie stanowią oficjalnych wytycznych wydanych przez żadne profesjonalne towarzystwo kardiologiczne. Służą wyłącznie celom edukacyjnym i informacyjnym.

Peter Blahut, MD

Peter Blahut, MD (Twitter(X), LinkedIn, PubMed)

Podstawy i diagnostyka MP


1.1 Zapobieganie MP

Choroby współistniejące i czynniki ryzyka migotania przedsionków Klasa
Rozpoznanie i leczenie chorób współistniejących (schorzeń towarzyszących) oraz eliminacja czynników ryzyka stanowią podstawowe elementy profilaktyki i leczenia migotania przedsionków. Choroby współistniejące i czynniki ryzyka migotania przedsionków:
  • Nadciśnienie tętnicze
  • Niewydolność serca
  • Cukrzyca
  • Nadwaga i otyłość
  • Brak aktywności fizycznej
  • Alkohol
  • Palenie tytoniu
  • Zespół bezdechu sennego
 I

1.2 Diagnostyka MP

Rozpoznanie migotania przedsionków Klasa

Migotanie przedsionków rozpoznaje się przede wszystkim na podstawie EKG:

  • Inteligentne urządzenia z funkcją EKG (zegarek z EKG, ciśnieniomierz z EKG, karta EKG)
  • 12-odprowadzeniowe EKG
  • Monitorowanie EKG metodą Holtera
  • Wszczepialny rejestrator pętlowy
 I
Rozpoznanie migotania przedsionków na podstawie EKG musi zostać potwierdzone przez lekarza w warunkach ambulatoryjnych lub online za pośrednictwem wiarygodnej platformy, na przykład www.ECGsmart.com I

1.3 Badania przesiewowe w kierunku MP

Badania przesiewowe w kierunku migotania przedsionków i urządzenia Klasa

W badaniach przesiewowych w kierunku AF zaleca się stosowanie każdego urządzenia zdolnego do rejestracji EKG:

  • Inteligentne urządzenie z EKG (zegarki z EKG, ciśnieniomierze z EKG, karty EKG)
  • 12-odprowadzeniowe EKG
  • Monitorowanie EKG metodą Holtera
  • Wszczepialny rejestrator pętlowy
 I
Rozpoznanie migotania przedsionków na podstawie EKG musi zostać potwierdzone przez lekarza w warunkach ambulatoryjnych lub online za pośrednictwem zaufanej platformy, np. www.ECGsmart.com I

1.4 Objawy MP

Klasyfikacja objawów migotania przedsionków Klasa
Objawy u pacjentów z AF klasyfikuje się w 5 klasach:
  • Bezobjawowe AF (I)
  • Skąpoobjawowe AF (IIa)
  • Łagodnie objawowe AF (IIb)
  • Umiarkowanie objawowe AF (III)
  • Ciężko objawowe AF (IV)
 I
Objawy MP są oceniane regularnie, zwłaszcza przed i po istotnym leczeniu lub po znaczącej modyfikacji czynników ryzyka. I

1.5 Klasyfikacja MP

Klasyfikacja migotania przedsionków Klasa

Migotanie przedsionków klasyfikuje się według epizodów i choroby zastawkowej na:

  • Nowo rozpoznane MP (data pierwszego udokumentowania MP w EKG)
  • Napadowe MP
  • Przetrwałe MP
  • Utrwalone MP
  • Zastawkowe MP
    • (zastawka mechaniczna lub zwężenie zastawki mitralnej – umiarkowane lub ciężkie)
 I

1.6 Terminologia MP

Terminologia migotania przedsionków w praktyce klinicznej Klasa

Najczęściej stosowana terminologia MP w praktyce klinicznej:

  • Kliniczne MP
  • Subclinical AF (AHRE)
  • Bezobjawowe MP
  • Nieme MP
  • MP o świeżym początku
  • MP wyzwalane
  • Obciążenie MP
  • Kardiomiopatia indukowana tachykardią
 I

1.7 Badania u pacjenta z nowo rozpoznanym MP

Badania u pacjenta z nowo rozpoznanym migotaniem przedsionków Klasa

U każdego pacjenta z nowo rozpoznanym MP zalecane są następujące badania:

  • Pomiar ciśnienia tętniczego
  • Ocena BMI
  • Badania laboratoryjne
  • 12-odprowadzeniowe EKG
  • Echokardiografia przezklatkowa
  • Próba wysiłkowa lub tomografia komputerowa tętnic wieńcowych
 I
Endokrynopatie a migotanie przedsionków Klasa
U każdego pacjenta z nowo rozpoznanym migotaniem przedsionków zaleca się:
  • TSH, fT4 (parametry tarczycowe)
  • Glukozę na czczo, HbA1c (cukrzyca)
  • K (pierwotny hiperaldosteronizm)
  • Ca, P (pierwotna nadczynność przytarczyc)
 I

Leczenie przeciwkrzepliwe i profilaktyka udaru w MP


2.1 Leczenie przeciwkrzepliwe i choroba zakrzepowo-zatorowa w MP

Leczenie przeciwzakrzepowe i migotanie przedsionków Klasa
W celu zapobiegania powikłaniom zakrzepowo-zatorowym w MP zaleca się leczenie przeciwkrzepliwe (a nie przeciwpłytkowe). Leczenie przeciwkrzepliwe jest wskazane zgodnie ze skalą CHA2DS2-VA. I
W prewencji powikłań zakrzepowo-zatorowych u pacjentów z MP nie zaleca się łączenia terapii przeciwkrzepliwej i przeciwpłytkowej. III
Ryzyko zakrzepowo-zatorowe i migotanie przedsionków Klasa
Migotanie przedsionków jest jednym z głównych czynników ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych, niezależnie od tego, czy MP jest napadowe, przetrwałe, utrwalone, objawowe czy bezobjawowe. I
Roczne ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych w % ocenia się za pomocą skali CHA2DS2-VASc lub nowszej skali CHA2DS2-VA (od 2024 roku). I
Powikłania zakrzepowo-zatorowe (udar niedokrwienny mózgu) i migotanie przedsionków Klasa
Doustne leczenie przeciwkrzepliwe u pacjentów z MP jest wskazane zgodnie ze skalą CHA2DS2-VA,
  • niezależnie od tego, czy MP jest napadowe, przetrwałe, utrwalone, objawowe czy bezobjawowe.
 I
Doustne leczenie przeciwkrzepliwe jest zalecane u pacjentów z MP i punktacją w skali CHA2DS2-VA ≥ 2. I
Doustne leczenie przeciwkrzepliwe należy rozważyć u pacjentów z MP i punktacją w skali CHA2DS2-VA = 1. IIa
Doustne leczenie przeciwkrzepliwe (preferencyjnie NOAC) jest wskazane u wszystkich pacjentów niezależnie od punktacji w skali CHA2DS2-VA z
  • kardiomiopatią przerostową lub
  • amyloidozą serca
 I
Warfaryna jako leczenie przeciwkrzepliwe jest wskazana u wszystkich pacjentów niezależnie od punktacji w skali CHA2DS2-VA z
  • zastawką mechaniczną lub
  • zwężeniem zastawki mitralnej (umiarkowanym lub ciężkim)
 I
Doustne leczenie przeciwkrzepliwe można rozważyć u pacjentów z subklinicznym MP (z wykrytym AHRE). IIb
Zaleca się regularną ponowną ocenę punktacji w skali CHA2DS2-VA (co 6–12 miesięcy) lub w razie zmiany stanu pacjenta (osiągnięcie 65. roku życia, rozwój nadciśnienia tętniczego, cukrzycy itp.). I
Terapia przeciwkrzepliwa i migotanie przedsionków Klasa
W migotaniu przedsionków zastawkowym:
  • zastawka mechaniczna lub
  • zwężenie zastawki mitralnej (umiarkowane lub ciężkie),
zawsze zaleca się warfarynę (nie NOAC) jako terapię przeciwkrzepliwą, niezależnie od wyniku CHA2DS2-VA.		 I
Podczas terapii warfaryną zalecany jest docelowy INR w zakresie 2–3. I
Zaleca się zmianę warfaryny na NOAC, jeśli leczenie przeciwkrzepliwe jest niewystarczające (Time in Therapeutic Range < 70 %). I
Redukcja dawki NOAC jest zalecana wyłącznie w przypadku spełnienia kryteriów redukcji dawki. I
U pacjentów z masą ciała >120 kg lub BMI >40 kg/m2 zaleca się warfarynę zgodnie z wynikiem CHA2DS2-VA. I
U pacjentów z masą ciała >120 kg lub BMI >40 kg/m2 można rozważyć NOAC zgodnie z wynikiem CHA2DS2-VA. IIb
Powikłania zakrzepowo-zatorowe i migotanie przedsionków podczas terapii przeciwkrzepliwej Klasa
U pacjenta z migotaniem przedsionków (MP) otrzymującego terapię przeciwkrzepliwą, u którego wystąpił udar, zaleca się przeprowadzenie kompleksowej oceny. I
U pacjenta z MP otrzymującego terapię przeciwkrzepliwą, u którego wystąpił udar, można rozważyć zmianę terapii przeciwkrzepliwej. IIb
U pacjenta z MP otrzymującego terapię przeciwkrzepliwą, u którego wystąpił udar, można rozważyć dodanie leczenia przeciwpłytkowego do terapii przeciwkrzepliwej. IIb

2.2 Ryzyko krwawienia i leczenie przeciwkrzepliwe

Ryzyko krwawienia i terapia przeciwkrzepliwa Klasa
Podczas terapii przeciwkrzepliwej zaleca się odpowiednią kontrolę modyfikowalnych czynników zwiększających ryzyko krwawienia. I
Nie należy przerywać terapii przeciwkrzepliwej wyłącznie na podstawie skal ryzyka krwawienia (np. HAS-BLED). Skale krwawienia służą jedynie do oceny ryzyka. III
IPP (inhibitory pompy protonowej) można dodać do terapii przeciwkrzepliwej u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia z przewodu pokarmowego. IIa

2.3 Zamknięcie uszka lewego przedsionka

Przezskórne zamknięcie uszka lewego przedsionka Klasa
U pacjentów z MP niezastawkowym i CHA2DS2-VA ≥ 2, u których istnieje przeciwwskazanie do długotrwałej terapii przeciwkrzepliwej, można rozważyć przezskórne zamknięcie uszka lewego przedsionka. IIa
Chirurgiczne zamknięcie uszka lewego przedsionka Klasa
Chirurgiczne zamknięcie uszka lewego przedsionka jest zalecane (jako uzupełniająca „antykoagulacja”) u wszystkich pacjentów z MP poddawanych operacji kardiochirurgicznej. I
Torakoskopowe chirurgiczne zamknięcie uszka lewego przedsionka można rozważyć u pacjentów z przeciwwskazaniem do długotrwałej terapii przeciwkrzepliwej, którzy nie kwalifikują się do przezskórnego zamknięcia uszka. IIb
W MP niezastawkowym po chirurgicznym zamknięciu uszka lewego przedsionka terapia przeciwkrzepliwa jest wskazana zgodnie z wynikiem CHA2DS2-VA. I
W MP zastawkowym po chirurgicznym zamknięciu uszka lewego przedsionka warfarynę podaje się niezależnie od wyniku CHA2DS2-VA. I

2.4 ESUS i MP

Badania przesiewowe w kierunku migotania przedsionków u pacjentów po ESUS (Embolic Stroke of Undetermined Source) Klasa
Zaleca się implantację rejestratora pętlowego. I
W czasie występowania objawów (swoistych lub nieswoistych) zaleca się natychmiastowy zapis EKG za pomocą urządzenia typu smart z możliwością rejestracji EKG (zegarek EKG, ciśnieniomierz z EKG, karta EKG). I
Można rozważyć monitorowanie Holterem EKG: 24-godzinne lub 7-dniowe (preferowane). IIa
Leczenie przeciwkrzepliwe i ESUS (Embolic Stroke of Undetermined Source) Klasa
Nie zaleca się leczenia przeciwkrzepliwego u pacjentów po ESUS bez udokumentowanego MP. III

Szczególne sytuacje kliniczne w MP


3.1 Stany ostre i MP

Ostre stany a migotanie przedsionków Klasa
Kardiowersja elektryczna jest zalecana u pacjenta z migotaniem przedsionków (MP) w niestabilności hemodynamicznej. I
Dożylny landiolol jest zalecany do ostrej kontroli częstości rytmu u pacjenta z MP w względnej niestabilności hemodynamicznej. I
Dożylny beta-adrenolityk (esmolol, atenolol, metoprolol) można rozważyć w ostrej kontroli częstości rytmu u pacjenta z MP w względnej niestabilności hemodynamicznej. IIa

3.2 Trzepotanie przedsionków i MP

Trzepotanie przedsionków i migotanie przedsionków Klasa
Leczenie przeciwkrzepliwe w trzepotaniu przedsionków jest wskazane zgodnie ze skalą CHA2DS2-VA. I
W leczeniu trzepotania przedsionków zalecana jest ablacja prądem o częstotliwości radiowej. I
Podczas leczenia migotania przedsionków lekami antyarytmicznymi klasy IC (Propafenon, Flekainid) zaleca się jednoczesne stosowanie
  • leków blokujących węzeł AV (beta-adrenolityki, Werapamil lub Diltiazem),
  • w celu zapobiegania nieblokowanemu trzepotaniu przedsionków 1:1
  • (20 % pacjentów z migotaniem przedsionków ma również trzepotanie przedsionków).
 I

3.3 Zespół wieńcowy i MP

Ostry zespół wieńcowy a migotanie przedsionków Klasa
U pacjentów z MP i ACS po PCI (niskie ryzyko niedokrwienne) zaleca się:
  • Terapia potrójna (NOAC + klopidogrel + aspiryna) przez < 1 tydzień, następnie odstawić aspirynę.
  • Następnie terapia podwójna (NOAC + klopidogrel) i odstawić klopidogrel po 12 miesiącach.
  • Następnie kontynuować NOAC.
 I
U pacjentów z MP i ACS po PCI (wysokie ryzyko niedokrwienne) zaleca się:
  • Terapia potrójna (NOAC + klopidogrel + aspiryna) przez < 1 miesiąc, następnie odstawić aspirynę.
  • Następnie terapia podwójna (NOAC + klopidogrel) i odstawić klopidogrel po 12 miesiącach.
  • Następnie kontynuować NOAC.
 IIa
Przewlekły zespół wieńcowy a migotanie przedsionków Klasa
U pacjentów z MP i CCS po PCI (niskie ryzyko niedokrwienne) zaleca się:
  • Terapia potrójna (NOAC + klopidogrel + aspiryna) przez < 1 tydzień, następnie odstawić aspirynę.
  • Następnie terapia podwójna (NOAC + klopidogrel) i odstawić klopidogrel po 6 miesiącach.
  • Następnie kontynuować NOAC.
 I
U pacjentów z MP i CCS po PCI (wysokie ryzyko niedokrwienne) zaleca się:
  • Terapia potrójna (NOAC + klopidogrel + aspiryna) przez < 1 miesiąc, następnie odstawić aspirynę.
  • Następnie terapia podwójna (NOAC + klopidogrel) i odstawić klopidogrel po 6 miesiącach.
  • Następnie kontynuować NOAC.
 IIa

3.4 Pooperacyjne MP

Pooperacyjne migotanie przedsionków Klasa
Amiodaron jest zalecany w profilaktyce pooperacyjnego MP po operacji kardiochirurgicznej u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem. I
Należy rozważyć tylną perikardiotomię jako profilaktykę pooperacyjnego MP po operacji kardiochirurgicznej. IIa
Należy rozważyć leczenie przeciwkrzepliwe w nowo rozpoznanym pooperacyjnym MP zgodnie ze skalą CHA2DS2-VA. IIa
Nie zaleca się przedoperacyjnego podawania beta-adrenolityków w profilaktyce pooperacyjnego MP (zabiegi niekardiochirurgiczne). III

3.5 Ciąża i MP

Ciąża a migotanie przedsionków Klasa
Kardiowersja elektryczna jest zalecana w MP z niestabilnością hemodynamiczną. I
Kardiowersja elektryczna jest zalecana w MP z preekscytacją i niestabilnością hemodynamiczną. I
β₁-selektywne beta-adrenolityki (z wyjątkiem atenololu) są zalecane do kontroli częstości rytmu w MP. I
Należy rozważyć kardiowersję elektryczną w kardiomiopatii przerostowej i przetrwałym MP. IIa
Digoksynę można stosować do kontroli częstości rytmu w MP, jeżeli beta-adrenolityki są nieskuteczne lub nietolerowane. IIa
Ibutilid lub flekainid (dożylnie) można rozważyć w celu przerwania MP u stabilnej pacjentki bez strukturalnej choroby serca. IIb
Flekainid lub propafenon można rozważyć w długoterminowej kontroli rytmu, jeżeli leki do kontroli częstości rytmu (beta-adrenolityki, digoksyna) są nieskuteczne. IIb
W MP z preekscytacją przeciwwskazane są:
  • adenozyna
  • werapamil
  • diltiazem
  • beta-adrenolityki
  • digoksyna
  • amiodaron
 III
Jeżeli wskazane jest leczenie przeciwkrzepliwe, zaleca się LMWH. I
Warfaryna jest przeciwwskazana w pierwszym trymestrze oraz po 36. tygodniu ciąży. III

Leczenie antyarytmiczne i MP


4.1 Leki antyarytmiczne – kontrola częstości rytmu w MP

Kontrola częstości w migotaniu przedsionków Klasa
Ostra kontrola częstości w MP jest zalecana u każdego hemodynamicznie stabilnego pacjenta z nowo rozpoznanym MP, u którego nie wykluczono skrzepliny w lewym przedsionku. I
W MP z preekscytacją leki zwalniające przewodzenie w węźle AV są przeciwwskazane:
  • Beta-adrenolityki
  • Digoksyna
  • Werapamil
  • Diltiazem
  • Amiodaron
  • Adenozyna
 III
W kontroli częstości (ostrej lub przewlekłej) u pacjenta z MP i EF <40% zalecane są:
  • Beta-adrenolityk
  • Digoksyna
 I
W kontroli częstości (ostrej lub przewlekłej) u pacjenta z MP i EF >40% zalecane są:
  • Beta-adrenolityk
  • Digoksyna
  • Diltiazem
  • Werapamil
 I
Leczenie skojarzone w kontroli częstości należy rozważyć, jeśli efekt monoterapii jest niewystarczający. IIa
Docelowa częstość podczas długoterminowej kontroli częstości w MP powinna wynosić:
  • <100/min podczas zwykłej aktywności (chodzenie, gotowanie)
  • <80/min w spoczynku (oglądanie TV, leżenie, praca przy komputerze)
 IIa
Strategię pace-and-ablate (ablacja węzła AV + stymulator) należy rozważyć, jeśli MP jest objawowe i doszło do nieskuteczności:
  • leczenia farmakologicznego oraz
  • ≥2 ablacji metodą pulsed-field.
 IIa

4.2 Leki antyarytmiczne – kontrola rytmu w MP

Kontrola rytmu w migotaniu przedsionków – terapia długoterminowa Klasa
Amiodaron jest zalecany do długoterminowego utrzymania rytmu zatokowego u pacjentów z EF <40 % lub strukturalną chorobą serca. I
Amiodaron należy do najskuteczniejszych leków przeciwarytmicznych; jednak charakteryzuje się dużą częstością działań niepożądanych i dlatego nie powinien być stosowany długotrwale (>12 miesięcy). IIb
Dronedaron jest zalecany do długoterminowego utrzymania rytmu zatokowego u pacjentów z EF >40 %, w tym u chorych ze strukturalną chorobą serca. I
Flekainid lub propafenon są zalecane do długoterminowego utrzymania rytmu zatokowego u pacjentów bez strukturalnej choroby serca. I
Podczas leczenia flekainidem lub propafenonem należy rozważyć jednoczesne stosowanie leków hamujących przewodzenie w węźle AV (beta-adrenolityków, werapamilu lub diltiazemu) w celu zapobiegania przewodzeniu trzepotania przedsionków 1:1. IIa

4.3 Leki antyarytmiczne – główne przeciwwskazania

Leczenie przeciwarytmiczne – główne przeciwwskazania Klasa
Leczenie przeciwarytmiczne nie jest zalecane u pacjentów:
  • z zespołem chorego węzła zatokowego (bez stymulatora). Nie podawać:
    • Beta-adrenolityków
    • Sotalolu
    • Amiodaronu, dronedaronu
    • Flekainidu, propafenonu
  • z blokiem AV II lub III stopnia (bez stymulatora). Nie podawać:
    • Beta-adrenolityków
    • Sotalolu
    • Amiodaronu, dronedaronu
    • Flekainidu, propafenonu
    • Werapamilu, diltiazemu
  • z odstępem QTc >500 ms. Nie podawać:
    • Amiodaronu, dronedaronu
    • Sotalolu
    • Ibutylidu
    • Prokainamidu, dyzopiramidu
    • Flekainidu, propafenonu
 III

Kardiowersja MP


5.1 Kardiowersja MP

Kardiowersja migotania przedsionków Klasa
Pilna kardiowersja elektryczna jest zalecana u pacjenta hemodynamicznie niestabilnego z migotaniem/trzepotaniem przedsionków (wykluczenie skrzepliny w lewym przedsionku nie jest wymagane). I
Przed planową kardiowersją (farmakologiczną lub elektryczną) migotania/trzepotania przedsionków zaleca się co najmniej 4 tygodnie antykoagulacji (NOAC lub warfaryna), niezależnie od wyniku CHA₂DS₂-VA. I
Przed planową kardiowersją (farmakologiczną lub elektryczną) migotania/trzepotania przedsionków zaleca się wykonanie echokardiografii przezprzełykowej (nie starszej niż 24 godziny) w celu wykluczenia skrzepliny w lewym przedsionku, jeżeli pacjent nie otrzymywał antykoagulacji przez co najmniej 4 tygodnie przed kardiowersją. I
Echokardiografia przezprzełykowa jest zalecana przed każdą kardiowersją (farmakologiczną lub elektryczną), jeżeli pacjent ma w wywiadzie:
  • skrzeplinę w lewym przedsionku,
  • udar mózgu,
  • przemijający napad niedokrwienny (TIA).
 I
Skrzeplinę w lewym przedsionku uznaje się za wykluczoną, jeżeli spełnione są wszystkie poniższe kryteria:
  • Niezastawkowe nowo rozpoznane MP trwające < 24 godziny (na podstawie objawów)
  • CHA₂DS₂-VA 0–1
  • Brak wywiadu TIA lub udaru mózgu
  • EF > 50 %
 I
U każdego pacjenta z przetrwałym migotaniem/trzepotaniem przedsionków należy podjąć co najmniej jedną próbę kardiowersji (elektrycznej lub farmakologicznej). IIa
Kardiowersję elektryczną jako procedurę diagnostyczną należy rozważyć w przetrwałym migotaniu/trzepotaniu przedsionków z podejrzeniem kardiomiopatii wywołanej tachykardią. IIa
Planowa kardiowersja (farmakologiczna lub elektryczna) nie jest zalecana, jeżeli migotanie przedsionków trwa > 24 godziny i nie wykluczono skrzepliny w lewym przedsionku (niewystarczająca antykoagulacja ≥ 4 tygodnie lub brak echokardiografii przezprzełykowej nie starszej niż 24 godziny). III
Po kardiowersji (farmakologicznej lub elektrycznej) zaleca się antykoagulację przez co najmniej 4 tygodnie, niezależnie od obecności rytmu zatokowego (w ciągu tych 4 tygodni) oraz niezależnie od wyniku CHA₂DS₂-VA. I
W MP z preekscytacją przeciwwskazane są:
  • Adenozyna
  • Werapamil
  • Diltiazem
  • Beta-adrenolityki
  • Digoksyna
  • Amiodaron
 III
Kardiowersja farmakologiczna (dożylna) migotania przedsionków Klasa
Skrzeplinę w lewym przedsionku uznaje się za wykluczoną, jeżeli spełnione są wszystkie poniższe kryteria:
  • Niezastawkowe nowo rozpoznane MP trwające < 24 godziny (na podstawie objawów)
  • CHA₂DS₂-VA 0–1
  • Brak wywiadu TIA lub udaru mózgu
  • EF > 50 %
 I
Flekainid lub propafenon (dożylnie) są zalecane do kardiowersji farmakologicznej migotania przedsionków u pacjentów bez strukturalnej choroby serca. I
Przed podaniem leków antyarytmicznych klasy IC (flekainid, propafenon) należy podać leki blokujące przewodzenie w węźle AV (beta-adrenolityk, werapamil, diltiazem), aby zapobiec trzepotaniu przedsionków z przewodzeniem 1:1. IIa
Wernakalant (dożylnie) jest zalecany do kardiowersji farmakologicznej migotania przedsionków u pacjentów z EF >40%, bez zawału serca w ciągu ostatnich 30 dni i bez ciężkiego zwężenia zastawki aortalnej. I
Amiodaron (dożylnie) jest zalecany do kardiowersji farmakologicznej migotania przedsionków u pacjentów ze strukturalną chorobą serca. I
Kardiowersja farmakologiczna nie jest zalecana u pacjentów (bez stymulatora), którzy mają:
  • zespół chorego węzła zatokowego,
  • blok AV II lub III stopnia,
  • odstęp QTc > 500 ms.
 III
W MP z preekscytacją przeciwwskazane są:
  • Adenozyna
  • Werapamil
  • Diltiazem
  • Beta-adrenolityki
  • Digoksyna
  • Amiodaron
 III

Ablacja MP


6.1 Ablacja MP

Ablacja migotania przedsionków Klasa
Ablacja impulsowym polem elektrycznym (a nie prądem o częstotliwości radiowej ani krioablacja) jest zalecana jako preferowana metoda ablacji migotania przedsionków. I
Ablacja impulsowym polem elektrycznym jest zalecana u pacjentów z napadowym lub przetrwałym migotaniem przedsionków, jeśli migotanie przedsionków jest objawowe:
  • pomimo zoptymalizowanego leczenia antyarytmicznego lub
  • jeśli leczenie antyarytmiczne nie jest możliwe z powodu działań niepożądanych lub przeciwwskazań
 I
Ablacja impulsowym polem elektrycznym jest zalecana u pacjentów z kardiomiopatią tachyarytmiczną spowodowaną migotaniem przedsionków. I
Ablację impulsowym polem elektrycznym należy rozważyć u pacjentów z migotaniem przedsionków, u których występują objawowe pauzy poprzedzające automatyzm. IIa
W nawrocie migotania przedsionków ablację impulsowym polem elektrycznym można powtórzyć (nie wcześniej niż po 3 miesiącach), jeśli migotanie przedsionków jest objawowe:
  • pomimo zoptymalizowanego leczenia antyarytmicznego lub
  • jeśli leczenie antyarytmiczne nie jest możliwe z powodu działań niepożądanych lub przeciwwskazań
 IIa
Przed ablacją migotania przedsionków należy rozważyć angiografię CT lub MR lewego przedsionka i żył płucnych w celu oceny anatomii żył płucnych. IIa
Strategię „pace and ablate” można rozważyć u pacjentów z objawowym migotaniem przedsionków, u których nieskuteczne okazały się:
  • leczenie farmakologiczne oraz
  • ≥2 ablacje (impulsowym polem elektrycznym)
 IIa
Ablacja migotania przedsionków podczas operacji kardiochirurgicznej Klasa
U pacjenta poddawanego operacji kardiochirurgicznej zastawki mitralnej zaleca się jednoczasową chirurgiczną ablację migotania przedsionków metodą Cox-Maze IV. I
U pacjenta poddawanego operacji kardiochirurgicznej innej niż operacja zastawki mitralnej należy rozważyć jednoczasową chirurgiczną ablację migotania przedsionków metodą Cox-Maze IV. IIa
Podczas operacji kardiochirurgicznej zaleca się wykluczenie obecności skrzepliny w lewym przedsionku przed chirurgiczną ablacją migotania przedsionków. I

6.2 Leczenie przeciwkrzepliwe i ablacja MP

Leczenie przeciwkrzepliwe i ablacja migotania przedsionków Klasa
Zaleca się leczenie przeciwkrzepliwe przez co najmniej 4 tygodnie przed ablacją migotania przedsionków, niezależnie od wyniku w skali CHA₂DS₂-VA. I
Zaleca się, aby rano w dniu ablacji migotania przedsionków nie przyjmować NOAC. I
Zaleca się rozpoczęcie leczenia przeciwkrzepliwego NOAC 6 h po ablacji migotania przedsionków, jeśli nie ma cech krwawienia. I
Podczas leczenia warfaryną zaleca się wykonanie ablacji migotania przedsionków przy terapeutycznym INR około 2.0 w dniu zabiegu. I
Zaleca się leczenie przeciwkrzepliwe przez pierwsze 2 miesiące po ablacji migotania przedsionków, niezależnie od skuteczności ablacji i niezależnie od wyniku w skali CHA₂DS₂-VA. I
Dwa miesiące po ablacji migotania przedsionków długoterminowe leczenie przeciwkrzepliwe jest wskazane zgodnie z wynikiem w skali CHA₂DS₂-VA, niezależnie od skuteczności ablacji. I
Zaleca się leczenie antyarytmiczne (propafenon, flekainid, sotalol, beta-adrenolityki) przez pierwsze 3 miesiące po ablacji migotania przedsionków, niezależnie od skuteczności ablacji. I
Trzy miesiące po ablacji migotania przedsionków leczenie antyarytmiczne jest wskazane zgodnie z nawrotem migotania przedsionków. I
Ablację migotania przedsionków można rozważyć, jeśli pacjent otrzymuje podwójne leczenie przeciwzakrzepowe (np. NOAC + klopidogrel). IIa