Dysopiramid

Klasyfikacja:

Prokainamid – stosowany głównie u pacjentów z migotaniem przedsionków (MP) z preekscytacją.
Dysopiramid – ze względu na działanie wagolityczne, odpowiedni w wagotonicznym MP.

Mechanizm działania:

Zwalnia prędkość przewodzenia i zmniejsza pobudliwość w mięśniu przedsionków i komór

Również częściowo blokuje kanały potasowe (dlatego wykazuje właściwości klasy III), wydłużając ERP

Zmniejsza napięcie nerwu błędnego, przeciwdziałając bradykardii i wagotonicznemu MP

Stosowany w kardiomiopatii przerostowej z zawężeniem drogi odpływu lewej komory (LVOT)

Wpływ na MP:

Utrzymanie rytmu zatokowego – zapobiega nawrotom wagotonicznego migotania przedsionków (MP)

Dysopiramid a migotanie przedsionków (MP)
Nazwy handlowe
Disopyramide, Disopiramida, Disopyramidum, Dirytmin, Durbis, Rythmodan
Wskazania
Utrzymanie rytmu zatokowego – w wagotonicznym MP
Dawkowanie
Przewlekła kontrola rytmu – utrzymanie rytmu zatokowego (doustnie) 100–150 mg trzy razy na dobę – postać o natychmiastowym uwalnianiu 200–250 mg dwa razy na dobę – postać o przedłużonym uwalnianiu
Początek działania
< 4 godziny (doustnie)
Efekt
Utrzymanie rytmu zatokowego (napadowe lub przetrwałe MP) po 1 roku 25–35 %
Czas działania
6–8 godzin (doustnie) – postać o natychmiastowym uwalnianiu 12–24 godziny (doustnie) – postać o przedłużonym uwalnianiu
Przeciwwskazania
Blok AV II lub III stopnia (bez stymulatora) Wydłużony odstęp QTc > 500 ms Wywiad torsades de pointes Ciężka niewydolność serca / wstrząs kardiogenny (dysopiramid ma ujemne działanie inotropowe) Miastenia Jaskra z wąskim kątem przesączania Zatrzymanie moczu, ciężki przerost gruczołu krokowego, niedrożność porażenna jelit (dysopiramid ma silne działanie cholinolityczne) Ciężkie zaburzenia czynności nerek lub wątroby (bez dostosowania dawki) Alergia na dysopiramid

Monitorowanie pacjenta podczas leczenia dysopiramidem:

Odstawić lub zmniejszyć dawkę w razie działań niepożądanych lub gdy pojawi się powód do przerwania leczenia (patrz tabela poniżej).

Monitorowanie pacjenta po rozpoczęciu leczenia dysopiramidem
Czas od rozpoczęcia	Co monitorować	Powód odstawienia leczenia
Tydzień 1	EKG (QTc, QRS) Funkcja nerek, elektrolity (K⁺, Mg²⁺) Objawy cholinolityczne	QTc > 500 ms Poszerzenie QRS > 25% Objawy cholinolityczne Arytmie (torsades de pointes) Zaburzenia elektrolitowe lub pogorszenie czynności nerek
3 miesiące	EKG (QTc, QRS) Funkcja nerek, elektrolity (K⁺, Mg²⁺) Objawy cholinolityczne	QTc > 500 ms Poszerzenie QRS > 25% Objawy cholinolityczne Arytmie (torsades de pointes) Zaburzenia elektrolitowe lub pogorszenie czynności nerek
6–12 miesięcy	Echokardiografia Tolerancja długotrwałego leczenia	Frakcja wyrzutowa < 40 % Zła tolerancja lub brak skuteczności leczenia

Działania niepożądane:

Objawy cholinolityczne (suchość w ustach, zatrzymanie moczu, zaparcia, niewyraźne widzenie, rozszerzenie źrenic, pogorszenie jaskry)

Torsades de pointes
Hipoglikemia (zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku lub z niewydolnością nerek)
Nudności, dyspepsja

Dysopiramid i prokainamid należą do leków antyarytmicznych klasy IA, ale mają różne właściwości.

Główną cechą dysopiramidu jest wyraźne działanie wagolityczne, co czyni go odpowiednim w wagotonicznym MP.

Dysopiramid vs prokainamid a migotanie przedsionków
Właściwość	Dysopiramid	Prokainamid
Klasa	IA + działanie cholinolityczne (wagolityczne)	IA (bloker kanału Na⁺)
Droga podania	Doustnie (przewlekła prewencja nawrotów)	Dożylnie (ostra konwersja MP, szczególnie w WPW)
MP z preekscytacją (WPW)	Nie – nieodpowiedni	Tak – skuteczny i bezpieczny
Wagotoniczne MP	Tak – lek pierwszego wyboru, hamuje napięcie nerwu błędnego	Efekt neutralny, brak działania wagolitycznego
Utrzymanie rytmu zatokowego	Skuteczny głównie w wagotonicznym MP	Nie – nie stosowany w leczeniu długoterminowym
Główne ryzyka	Wydłużenie QT, torsades de pointes, cholinolityczne działania niepożądane (suchość w ustach, zatrzymanie moczu)	Hipotensja, wydłużenie QT, zespół toczniopodobny