Electrophysiology CINRE, hospital BORY
Migotanie Przedsionków: Wytyczne (2026) Kompendium / 12.3 Diltiazem

Diltiazem

English | 中文 | हिन्दी | Español | Français | العربية | Português | Русский | Deutsch | 日本語 | 한국어 | Italiano | Türkçe | Polski | Slovak


Klasyfikacja:

  • Klasa IV – niedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego (Ca²⁺)
    • Werapamil – zwalnia przewodzenie przez węzeł AV (silniej)
    • Diltiazem – zwalnia przewodzenie przez węzeł AV (słabiej)
Schemat działania diltiazemu jako leku antyarytmicznego klasy IV, przedstawiający spowolnienie przewodzenia przez węzeł przedsionkowo-komorowy oraz zmniejszenie częstości komorowej w migotaniu przedsionków.

Mechanizm działania:

  • Zwalnia czynność węzła AV – wydłuża przewodzenie w węźle AV i jego efektywny okres refrakcji (ERP)
    • Diltiazem słabiej wpływa na węzeł AV niż werapamil
  • Ujemny efekt inotropowy – hamuje kanały wapniowe w mięśniu sercowym
  • Obniża ciśnienie tętnicze – hamuje kanały wapniowe w mięśniówce gładkiej naczyń

Wpływ na MP:

  • Zwalnia odpowiedź komór podczas epizodu migotania przedsionków (MP), ponieważ hamuje węzeł AV
Diltiazem a migotanie przedsionków (MP)
Nazwy handlowe
Diacordin, Cardizem, Tildiem, Dilzem, Altiazem, Adizem, Angitil
Wskazania
  • Ostra kontrola odpowiedzi komór w trakcie MP
  • Przewlekła kontrola odpowiedzi komór w trakcie MP
Dawkowanie
  • Ostra kontrola częstości rytmu w MP (dożylnie)
    • 15–20 mg (dożylnie) podawane przez 2 minuty
    • Druga dawka 15–20 mg (dożylnie) może zostać podana po 15 minutach, jeśli nie uzyskano wystarczającego zwolnienia częstości rytmu
    • Lub wlew ciągły 5–15 mg/h (maksymalnie przez 24 godziny)
  • Przewlekła kontrola częstości rytmu w MP (doustnie)
    • 30–120 mg trzy razy na dobę – postać o natychmiastowym uwalnianiu
    • 120–480 mg raz na dobę – postać o przedłużonym uwalnianiu
Początek działania
  • 3–5 min (dożylnie)
  • 30–60 min (doustnie)
Efekt
  • Zmniejsza częstość rytmu w MP o 10–30 %
  • Obniża skurczowe ciśnienie tętnicze o 5–10 %
Czas działania
  • 1–3 h (dożylnie)
  • 6–12 h (doustnie) – postać o natychmiastowym uwalnianiu
  • 12–24 h (doustnie) – postać o przedłużonym uwalnianiu
Przeciwwskazania
  • MP z preekscytacją (fala delta w EKG)
  • Blok AV II lub III stopnia
  • Bradykardia (< 50/min)
  • Hipotensja (< 90 mmHg)
  • Jednoczesne dożylne podawanie beta-adrenolityku
  • Frakcja wyrzutowa < 40 %
  • Zespół chorego węzła zatokowego (bez stymulatora)
  • Wstrząs kardiogenny
  • Ciąża, karmienie piersią
  • Alergia na diltiazem

Monitorowanie pacjenta po rozpoczęciu terapii diltiazemem:

  • Odstawić lek, jeśli wystąpią przeciwwskazania
  • Odstawić lek lub zmniejszyć dawkę w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
Monitorowanie pacjenta po rozpoczęciu terapii diltiazemem
Czas od rozpoczęcia Co monitorować Powód przerwania leczenia
Tydzień 1 EKG
Ciśnienie tętnicze 		Blok AV II lub III stopnia
Bradykardia < 50/min
Hipotensja < 100/60 mmHg
6–12 miesięcy Echokardiografia Frakcja wyrzutowa < 40 %

Działania niepożądane

  • Bardzo częste (>10 %)
    • Obrzęki obwodowe – dłonie i kostki (5–15 %)
  • Częste (1–10 %)
    • Bradykardia
    • Hipotensja
    • Blok AV
    • Pobudzenia dodatkowe
    • Ból głowy
    • Zawroty głowy
    • Osłabienie
    • Omdlenie
    • Wysypka
  • Niezbyt częste (< 1 %)
    • Świąd
    • Rozrost dziąseł
    • Zaparcia
    • Biegunka
    • Wymioty
    • Ból brzucha
    • Zaburzenia seksualne

Werapamil i diltiazem należą do leków przeciwarytmicznych klasy IV, ale są różnymi cząsteczkami,

  • które wiążą się z kanałami wapniowymi w odmienny sposób.
  • Dlatego ich właściwości częściowo się różnią.
Werapamil vs. diltiazem w migotaniu przedsionków (MP)
Cecha Werapamil Diltiazem
Wpływ na węzeł AV Silniejszy (bardziej zwalnia MP) Słabszy (mniej zwalnia MP)
Ujemny efekt inotropowy Bardziej nasilony (ostrożnie przy EF<50%) Łagodniejszy (lepsza tolerancja)
Rozszerzenie naczyń obwodowych Słabsze (mniejsze ryzyko hipotensji) Silniejsze (większe ryzyko hipotensji)
Typowe działania niepożądane Zaparcia, bradykardia, blok AV Obrzęki kostek, hipotensja


Algorytm zaleceń dotyczących ostrej kontroli częstości w świeżo rozpoznanym migotaniu przedsionków z doborem leczenia zależnie od frakcji wyrzutowej oraz przeciwwskazaniem do blokerów węzła AV w preekscytacji.


Algorytm zaleceń dotyczących długoterminowej kontroli częstości w migotaniu przedsionków z doborem farmakoterapii zależnie od frakcji wyrzutowej lewej komory oraz wskazań do strategii pace and ablate.

Niniejsze wytyczne są nieoficjalne i nie stanowią oficjalnych wytycznych wydanych przez żadne profesjonalne towarzystwo kardiologiczne. Służą wyłącznie celom edukacyjnym i informacyjnym.

Peter Blahut, MD

Peter Blahut, MD (Twitter(X), LinkedIn, PubMed)