Klasyfikacja:
| Beta-adrenolityki w migotaniu przedsionków (MP) | |||
|---|---|---|---|
| Lek | Selektywność / mechanizm | Główne zastosowanie w MP | Droga podania |
| Metoprolol | Selektywny β1-adrenolityk | Najczęściej stosowany, skuteczne zwalnianie przewodzenia przedsionkowo-komorowego | dożylnie, doustnie |
| Bisoprolol | Wysoce selektywny β1-adrenolityk | Długoterminowa kontrola częstości rytmu, leczenie przewlekłe | doustnie |
| Atenolol | Selektywny β1-adrenolityk | Obecnie rzadziej stosowany | doustnie |
| Nebiwolol | Wysoce selektywny β1-adrenolityk, wazodylatacja zależna od NO | Odpowiedni u pacjentów w podeszłym wieku i z nadciśnieniem tętniczym. Najniższe ryzyko zaburzeń seksualnych. | doustnie |
| Karwedilol | Nieselektywny β-adrenolityk + blokada α1 | Preferowany w MP z niewydolnością serca | doustnie |
| Esmolol | Krótkodziałający β1-adrenolityk | Ostra kontrola częstości rytmu | dożylnie |
| Landiolol | Krótkodziałający, wysoce selektywny β1-adrenolityk | Ostra kontrola częstości rytmu (większa selektywność niż esmolol) | dożylnie |
Mechanizm działania:
| Beta-adrenolityki a selektywność | |
|---|---|
| Beta-adrenolityk | Stosunek blokady β1/β2 |
| Nieselektywne | < 5:1 |
| Selektywne | > 5:1 |
| Kardioselektywne | > 20:1 |
| Wysoce kardioselektywne | > 100:1 |
Efekt:
| Beta-adrenolityki a migotanie przedsionków (MP) |
|---|
| Nazwy handlowe |
| Betaloc (metoprolol), Concor (bisoprolol), Tenormin (atenolol), Nebilet (nebiwolol), Brevibloc (esmolol), Rapibloc (landiolol) |
| Wskazania |
|
| Dawkowanie i kluczowe cechy |
|
| Początek działania |
|
| Efekt |
|
| Przeciwwskazania |
|
| Dawkowanie beta-adrenolityków (doustnie) a migotanie przedsionków | ||||
|---|---|---|---|---|
| Nazwa | β1/β2 | Początek działania | Czas działania | Dawkowanie |
| Metoprolol winian (doustnie) | 35:1 | 20–60 min | 6–12 h | 25–100 mg dwa razy na dobę |
| Metoprolol bursztynian (doustnie) | 35:1 | 1–2 h | 24 h | 50–200 mg raz na dobę |
| Bisoprolol (doustnie) | 100:1 | 1–2 h | 24 h | 1,25–20 mg raz na dobę |
| Atenolol (doustnie) | 5:1 | 30–60 min | 12–24 h | 25–100 mg raz na dobę |
| Nebiwolol (doustnie) | 300:1 | 1–2 h | 24 h | 2,5–10 mg raz na dobę |
| Karwedilol (doustnie) | 1:1 + α1 | 30–60 min | 12–24 h | 3,125–50 mg dwa razy na dobę |
| Dawkowanie beta-adrenolityków (dożylnie) a migotanie przedsionków | ||||
|---|---|---|---|---|
| Nazwa | β1/β2 | Początek działania |
Czas działania |
Dawkowanie |
| Metoprolol winian (dożylnie) | 35:1 | 2–5 min | 2–4 h |
2,5–5 mg w bolusie podawanym przez 2 minuty, powtarzać co 5 minut, do maksymalnej dawki całkowitej 15 mg |
| Esmolol (dożylnie) | 33:1 | 2–10 min | 10–30 min |
500 µg/kg w bolusie podawanym przez 1 minutę, następnie wlew ciągły 50–300 µg/kg/min |
| Landiolol (dożylnie) | 255:1 | 1 min | 10–15 min |
100 µg/kg w bolusie podawanym przez 1 minutę, następnie wlew ciągły 10–40 µg/kg/min |
Monitorowanie pacjenta podczas podawania dożylnego oraz po rozpoczęciu doustnej terapii beta-adrenolitykiem
| Monitorowanie pacjenta podczas podawania dożylnego oraz po rozpoczęciu doustnej terapii beta-adrenolitykiem | ||
|---|---|---|
| Okres monitorowania | Co monitorować | Powód przerwania leczenia |
|
Podczas podawania dożylnego (np. metoprolol, esmolol, landiolol) |
EKG (bradykardia, blok AV) Częstość rytmu serca Ciśnienie tętnicze Stan kliniczny (osłabienie, duszność) |
Bradykardia < 50/min Blok AV II lub III stopnia Hipotensja < 90/60 mmHg Kliniczne objawy niewydolności serca Skurcz oskrzeli (zwłaszcza u chorych na astmę) |
| 30–120 min po podaniu dożylnym |
EKG (odstęp PR, przewodzenie AV) Częstość rytmu serca i ciśnienie tętnicze Objawy kliniczne (osłabienie, duszność) |
Bradykardia < 50/min Blok AV II lub III stopnia Hipotensja < 90/60 mmHg Pogorszenie stanu klinicznego |
|
Podczas terapii doustnej (np. bisoprolol, atenolol, nebiwolol) |
Ciśnienie tętnicze EKG (bradykardia, blok AV) Stan kliniczny (osłabienie, zmęczenie, duszność) Objawy nietolerancji (np. zawroty głowy) |
Bradykardia < 50/min Blok AV II lub III stopnia Hipotensja < 90/60 mmHg Pogorszenie stanu klinicznego Nietolerancja leku |
| Regularne wizyty kontrolne (dni–tygodnie) |
Ciśnienie tętnicze EKG (w przypadku osłabienia, zawrotów głowy) Ocena kliniczna (wydolność fizyczna) |
Bradykardia < 50/min Blok AV II lub III stopnia Hipotensja < 90/60 mmHg Pogorszenie stanu klinicznego Nietolerancja leku |
Działania niepożądane
| Beta-adrenolityki vs. niedihydropirydynowe CCB (werapamil / diltiazem) w migotaniu przedsionków | ||
|---|---|---|
| Cecha | Beta-adrenolityki | Werapamil / Diltiazem |
| Klasa | II (blokery receptorów β-adrenergicznych) | IV (blokery kanału Ca²⁺) |
| Wpływ na węzeł AV | Silne hamowanie przewodzenia – zwolnienie przewodzenia AV | Silne hamowanie przewodzenia – zwolnienie przewodzenia AV |
| Wpływ na węzeł SA | Bardziej wyraźne zwolnienie czynności węzła SA | Mniej wyraźne zwolnienie czynności węzła SA w porównaniu z BB |
| Obniżenie ciśnienia tętniczego | Umiarkowane (≈ 5–15 mmHg skurczowego) | Bardziej wyraźne (≈ 10–20 mmHg skurczowego) |
| Zmniejszenie częstości rytmu serca w spoczynku | ≈ 15–30/min | ≈ 10–20/min |
| Zmniejszenie częstości rytmu serca podczas wysiłku | Znaczne (≈ 30–40/min) | Umiarkowane (≈ 20–30/min) |
| Preferowani pacjenci | MP z nadciśnieniem tętniczym, CAD, HFrEF (z ostrożnością) | MP u pacjentów bez HFrEF, młodsi pacjenci |
| Przeciwwskazania | Ciężka bradykardia, blok AV, ostra niewydolność serca | HFrEF, blok AV, hipotensja |
| Główne ryzyka | Bradykardia, hipotensja, skurcz oskrzeli (leki nieselektywne) | Bradykardia, hipotensja, nasilenie HFrEF |
| Typowe zastosowanie | Kontrola częstości rytmu w MP, w tym w tachykardii związanej ze stresem | Kontrola częstości rytmu w MP u młodszych pacjentów bez niewydolności serca |
Niniejsze wytyczne są nieoficjalne i nie stanowią oficjalnych wytycznych wydanych przez żadne profesjonalne towarzystwo kardiologiczne. Służą wyłącznie celom edukacyjnym i informacyjnym.
