Badania przesiewowe w kierunku migotania przedsionków

Częstość występowania migotania przedsionków (AF) w populacji ogólnej wynosi 2–4 %.

Częstość występowania AF wzrasta wraz z wiekiem. AF dotyczy

• 2 % osób w wieku <65 lat
• 9 % osób w wieku >65 lat

Celem badań przesiewowych jest rozpoznanie AF na etapie bezobjawowym lub w sytuacji występowania nieswoistych objawów: osłabienia, zmęczenia, zawrotów głowy itp.

AF rozpoczyna się jako napadowe epizody wyzwalane przez arytmie przedsionkowe pochodzące z okolicy ujść żył płucnych. Początkowe napady AF ustępują samoistnie w ciągu 24 h, a u 30–50 % pacjentów są bezobjawowe lub przebiegają z nieswoistymi objawami: osłabieniem, zmęczeniem, zawrotami głowy itp.

10 % pacjentów ma nieme AF, które wiąże się z najwyższym ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych (szczególnie udaru mózgu). Pacjenci ci nie są świadomi występowania AF i w związku z tym nie otrzymują leczenia przeciwkrzepliwego zgodnie ze skalą CHA₂DS₂-VA.

W praktyce klinicznej często mylone są pojęcia bezobjawowego i niemego AF:

• Bezobjawowe AF: pacjent ma rozpoznane AF i nie zgłasza objawów.
• Nieme AF: pacjent ma nierozpoznane AF i nie zgłasza objawów.

W badaniach przesiewowych w kierunku AF zaleca się stosowanie każdego urządzenia rejestrującego aktywność elektryczną serca na zasadzie woltomierza i przedstawiającego ją jako zapis EKG:

• Inteligentne urządzenia z EKG (zegarki z EKG, ciśnieniomierze z EKG, karty EKG)
• 12-odprowadzeniowe EKG
• Monitorowanie EKG metodą Holtera
• Wszczepialny rejestrator pętlowy

Istotną zaletą inteligentnych urządzeń z EKG jest to, że pacjenci noszą je stale (zegarki z EKG). Pacjent może zatem zarejestrować EKG w trakcie objawów (kołatanie serca itp.), które mogą występować np. raz w miesiącu.

W przypadku wykrycia AF za pomocą inteligentnych urządzeń z EKG pacjent powinien niezwłocznie skontaktować się z lekarzem w celu kompleksowej oceny i wdrożenia leczenia przeciwkrzepliwego zgodnie ze skalą CHA₂DS₂-VA.

Badań lub urządzeń nierejestrujących EKG nie należy stosować w badaniach przesiewowych w kierunku AF:

• Palpacja tętna
• Wykrywanie tętna podczas pomiaru ciśnienia tętniczego urządzeniem nierejestrującym zapisu EKG
• Wykrywanie tętna na podstawie fotopletyzmografii (PPG)
• Zegarki typu smart
• Opaski typu smart
• Pulsoksymetr

Fotopletyzmografia (PPG) to pomiar tętna z wykorzystaniem światła. Urządzenie emituje światło w sposób ciągły (najczęściej zielone), które odbija się od tętniącej tętnicy. Następnie urządzenie rejestruje odbite światło i określa częstość tętna. Do urządzeń mierzących tętno na podstawie PPG należą zegarki typu smart, opaski typu smart oraz pulsoksymetr.

Głównym ograniczeniem badań przesiewowych w kierunku AF jest fakt, że pacjent może nie doświadczać epizodu AF w momencie rejestracji EKG. Najskuteczniejszą metodą badań przesiewowych byłoby wszczepienie rejestratora pętlowego; jednak nie jest to rutynowo wykonywane ze względu na inwazyjny charakter procedury, związane z nią ryzyko (zakażenie, krwiak) oraz wysokie koszty.

Wszczepienie rejestratora pętlowego jest wskazane u pacjentów po ESUS (Embolic Stroke of Undetermined Source).

Niniejsze wytyczne są nieoficjalne i nie stanowią oficjalnych wytycznych wydanych przez żadne profesjonalne towarzystwo kardiologiczne. Służą wyłącznie celom edukacyjnym i informacyjnym.