Electrophysiology CINRE, hospital BORY
Atriyal Fibrilasyon: Kılavuzlar (2026) Kompendiyum / 10.2 ESUS ve Atriyal Fibrilasyon

ESUS ve Atriyal Fibrilasyon


ESUS (Kaynağı belirlenemeyen embolik inme) kriptojenik embolik inmedir.

İskemik inmenin genel prevalansı %2–3’tür (> 65 yaş popülasyonda > %7).

BT veya MR görüntülemeye göre iskemik inme şu şekilde sınıflandırılabilir:

  • Laküner
    • Küçük subkortikal lezyon < 15 mm (BT’de) veya < 20 mm (MR’da)
    • Başlıca arteriyel hipertansiyon ve diabetes mellitus ile ilişkili küçük intraserebral arteriol hastalığına bağlıdır.
  • Laküner olmayan
    • Büyük subkortikal ve kortikal lezyon > 15 mm (BT’de) veya > 20 mm (MR’da).
    • Başlıca atriyal fibrilasyonda (AF) embolizasyon veya aterosklerotik plağın rüptürü ile ilişkilidir.
İskemik inmede ESUS kavramını gösteren, kriptojenik olayların oranını ve olası kardiyoembolik kaynak olarak sessiz atriyal fibrilasyon ile ilişkisini vurgulayan infografik.

Kriptojenik inme, nedeni tanı konmamış herhangi bir iskemik inmeyi (embolik veya non-embolik) ifade eden geniş bir terimdir. Bir neden saptandığında (ör. atriyal fibrilasyon [AF]), kriptojenik inme AF’ye bağlı kardiyoembolik inme olarak yeniden sınıflandırılır.

Kriptojenik inme tüm iskemik inmelerin %35’ini oluşturur.

Kriptojenik inme embolik veya non-embolik olabilir. ESUS terimi, kriptojenik embolik iskemik inmeyi tanımlamak için kullanılır.

  • ESUS, kaynağı belirlenemeyen kriptojenik embolik inmedir.

ESUS (Kaynağı Belirlenemeyen Embolik İnme)

  • ESUS olgularının %30’u sessiz AF’ye (tanı konmamış, asemptomatik) bağlıdır
  • Aşağıdaki kriterleri karşılayan kriptojenik inmedir:
    • Laküner olmayan lezyon (kortikal veya kortiko-subkortikal)
    • İskemik alanı besleyen arterde anlamlı stenoz olmaması (> 50%)
    • Tanı konmuş kardiyoembolik kaynak olmaması:
      • Atriyal fibrilasyon
      • Atriyal flutter
      • İntrakardiyak trombüsler
      • Protez kapak (kapak trombozu)
      • Kardiyak tümör
      • Mitral stenoz (orta veya ciddi)
      • Miyokard infarktüsü (son 1 ay içinde)
      • Endokardit
    • Tanı konmuş başka kardiyoembolik neden olmaması:
      • Vaskülit, arteriyel diseksiyon, migren/vazospazm, madde kullanımı vb.
ESUS (Kaynağı Belirlenemeyen Embolik İnme) – Nedenler
Atriyal fibrilasyon (ESUS olgularının %30’unu oluşturur)
Atriyal flutter
İntrakardiyak trombüsler
Protez kapak (kapak trombozu)
Kardiyak tümör
Mitral stenoz (orta, ciddi)
Miyokard infarktüsü (son 1 ay içinde)
Endokardit

ESUS,

  • tüm iskemik inmelerin %17’sini ve
  • tüm kriptojenik inmelerin %50’sini oluşturur

ESUS’un yıllık nüks riski %4,5’tir.

Kriptojenik inme ve ESUS (Kaynağı Belirlenemeyen Embolik İnme) karşılaştırması
Özellik Kriptojenik inme ESUS
İskemik inme tipi Laküner, laküner olmayan Laküner olmayan
Etiyoloji Embolik, non-embolik Embolik
Arteriyel stenoz (iskemik lezyonu besleyen) Belirtilmemiş Etkilenen arterde < 50 %
Kardiyoembolik kaynak Olası Yüksek olasılıklı (en sık sessiz atriyal fibrilasyon)
Pratik kullanım Nedeni belirsiz iskemik inme için genel terim Sessiz atriyal fibrilasyonu düşündüren hastaların hızlı tanımlanması

ESUS’lu bir hastada AF tanısı konduğunda, ESUS AF’ye bağlı kardiyoembolik inme olarak yeniden sınıflandırılır.

ESUS (Kaynağı Belirlenemeyen Embolik İnme) sonrası hastalarda atriyal fibrilasyon taraması Sınıf
Loop recorder implantasyonu önerilir. I
Semptomlar sırasında (spesifik veya non-spesifik), EKG özelliği olan akıllı cihaz ile (EKG saat, EKG özellikli tansiyon aleti, EKG kartı) derhal EKG kaydı önerilir. I
EKG Holter monitörizasyonu düşünülebilir: 24 saat veya 7 gün (tercihen). IIa
Antikoagülan tedavi ve ESUS (Kaynağı Belirlenemeyen Embolik İnme) Sınıf
AF belgelenmemiş ESUS sonrası hastalarda antikoagülan tedavi önerilmez. III

Bu kılavuzlar resmi değildir ve herhangi bir profesyonel kardiyoloji derneği tarafından yayımlanan resmi kılavuzları temsil etmez. Yalnızca eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.

Peter Blahut, MD

Peter Blahut, MD (Twitter(X), LinkedIn, PubMed)